Thema 1: Llais y Plentyn a Chefnogi Dioddefwyr

 

Beth mae adroddiad Cyfiawnder drwy ein Dewrder yn ei ddweud?

(Hon ydi’r adroddiad gafodd ei chyhoeddi yn dilyn ymchwiliad Bwrdd Diogelu Gogledd Cymru i droseddau y cyn-bennaeth. (Gweld yr adroddiad)

• Nid oedd gweithwyr proffesiynol wedi gwrando ar bryderon plant.
• Pan gafodd pryderon diogelu eu codi, nid oedd gweithwyr wedi siarad efo’r plentyn er mwyn clywed eu stori ar bob achlysur.
• Mae angen gwneud mwy i gefnogi dioddefwyr sydd wedi profi trawma. 

Beth sydd wedi ei wneud i wella pethau

• Mae ymddiheuriad personol wedi ei gynnig i’r merched a gafodd eu cam-drin gan y cyn-bennaeth.

• Mae Cyngor Gwynedd yn gweithio gyda arbenigwyr o Ganolfan Gefnogi Trais a Cham-drin Rhywiol (RASAC) Gogledd Cymru a Chynghorwyr Annibynnol ar Drais Rhywiol (ISVAs) i wneud yn siŵr bod cymorth personol ar gael i’r rhai sydd wedi dioddef. Mae hyn yn cynnwys cefnogaeth emosiynol, mynediad at wasanaethau therapiwtig a chymorth ymarferol. Nid yw pob un dioddefwr wedi derbyn y cynnig, ond bydd y gefnogaeth yn parhau i fod ar gael iddynt ar unrhyw adeg os ydynt ei angen.

• Mae’r Cyngor wedi newid y trefniadau pan mae pryder diogelu yn ymwneud â phlentyn ac oedolyn proffesiynol yn cael ei adrodd (mae hyn yn cael ei adnabod fel ‘cyfeiriad Rhan 5’). Mae Adran Plant Cyngor Gwynedd rŵan yn sicrhau bod y plentyn yn cael cyfle i siarad efo gweithiwr cymdeithasol ar bob achlysur.

• Mae Cyngor Gwynedd yn cyflogi gweithiwr i gefnogi’r Fforwm Ieuenctid i wneud yn siŵr fod pobl ifanc yn gallu lleisio eu barn a chyfrannu at benderfyniadau'r Cyngor. 

• Mae’r Cyngor wedi atgoffa pob Ysgol bod angen arddangos posteri gyda manylion cyswllt yr NSPCC mewn mannau amlwg yn eu hysgolion fel fod plant a phobl ifanc yn gwybod sut i gael cefnogaeth os ydynt ei angen. 

Beth fydd Cyngor Gwynedd yn ei wneud rhwng mis Ionawr 2026 a mis Gorffennaf 2026?

Bydd Cyngor Gwynedd yn: 

• Datblygu Siarter Llais y Plentyn a fydd yn egluro sut mae Cyngor Gwynedd yn gwrando ar blant a phobl ifanc.

• Cynnal gweithdy Hawliau’r Plentyn ar gyfer y Fforwm Ieuenctid ac Aelodau’r Bwrdd Rhaglen (Chwefror 2026).

• Edrych ar sut mae plant a phobl ifanc yn dweud eu dweud ar draws y Cyngor, ac edrych ar beth fyddai angen ei newid er mwyn gwneud yn siŵr bod Gwynedd yn gyngor “Plentyn-gyfeillgar”.

Beth fydd Cyngor Gwynedd yn ei wneud erbyn mis Chwefror 2027

• Bydd holl staff Cyngor Gwynedd yn cael cyfle i dderbyn hyfforddiant i wneud yn siŵr eu bod yn deall sut y gall profiadau anodd effeithio ar blant. Y nod yw gwneud Cyngor Gwynedd yn lle sy’n meddwl am deimladau ac yn “drawma-wybodus”.
• Bydd Cyngor Gwynedd yn gwneud yn siŵr bod pob disgybl ysgol yn gallu adnabod yr arwyddion os yw oedolyn yn creu perthynas amhriodol ( “grooming”), ac yn gwybod sut, ac yn hyderus, i adrodd hynny.
• Bydd trefn mewn lle i wneud yn siŵr bod y Fforwm Ieuenctid yn rhan bwysig o’r broses o wneud penderfyniadau, a bod aelodau’r Fforwm yn cael cyfle i roi eu barn ar waith y Cyngor.

Sut fydd Cyngor Gwynedd yn mesur effaith y newidiadau

• Adborth gan y Grŵp Cefnogi Dioddefwyr am y profiad a safon y gefnogaeth sy’n cael ei gynnig gan Cyngor Gwynedd. 

• Adborth gan Fforwm Ieuenctid Gwynedd, gan ystyried hyder a phrofiad pobl ifanc o’r drefn diogelu mewn ysgolion.

• Canran staff y Cyngor sydd wedi cwblhau'r Hyfforddiant Trawma-Wybodus.

• Polisi Cyfranogiad / Polisi Llais y Plentyn yn cael ei adolygu a’i ddiweddaru yn rheolaidd, gyda mewnbwn gan blant a phobl ifanc ledled Gwynedd.
  
  

Yn ôl i brif dudalen Bwrdd Rhaglen Cynllun Ymateb