Crwner

Mae crwneriaid yn cofnodi ac yn ymchwilio i farwolaethau sydyn, annisgwyl a threisgar. Yr Uwch Grwner Ei Mawrhydi dros Ogledd Cymru (Gorllewin) ar gyfer Gwynedd a Môn yw Ms Katie Sutherland LL.B (Anrh) sy'n gyfreithiwr.

Nid yw pob marwolaeth yn cael eu hadrodd i'r Crwner; ym mwyafrif yr achosion, gall Feddyg Teulu neu feddyg ysbyty roddi Tystysgrif Feddygol o achos y farwolaeth fel y gellir ei chofrestru gan y cofrestrydd.

 

Pa bryd y mae angen Crwner?

Dylid adrodd am farwolaeth wrth y Crwner pan fydd meddyg yn gwybod neu ag achos rhesymol dros amau bod honno’n farwolaeth:

  • o ganlyniad i wenwyn, defnyddio cyffur rheoledig, cynnyrch meddyginiaethol, neu gemegyn gwenwynig;

  • a ddigwyddodd o ganlyniad i drawma, trais neu anaf corfforol, p'un ai a achoswyd yn fwriadol ai peidio;

  • sy’n gysylltiedig ag unrhyw driniaeth neu weithdrefn feddygol neu debyg ei natur;

  • a ddigwyddodd o ganlyniad i hunan-niwed, (gan gynnwys methiant gan y sawl a fu farw i gadw ei fywyd ei hun) boed yn fwriadol neu fel arall;

  • a ddigwyddodd o ganlyniad i anaf neu glefyd a gafwyd yn ystod, neu y gellir ei briodoli i, gyrfa waith y sawl a fu farw;

  • a ddigwyddodd o ganlyniad i ddamwain, gwenwyn, neu afiechyd hysbysadwy;

  • a ddigwyddodd o ganlyniad i esgeulustod neu fethiant o ran gofal gan berson arall;

  • a oedd fel arall yn annaturiol.

Dylai'r Crwner hefyd gael gwybod os:

  • digwyddodd y farwolaeth yn y ddalfa neu fel arall yng ngharchar y wladwriaeth - o ba bynnag achos;

  • na fu ymarferydd meddygol i weld yr ymadawedig ar unrhyw adeg yn y 14 diwrnod cyn y farwolaeth a bod dim ymarferydd meddygol ar gael o fewn cyfnod rhesymol i baratoi Tystysgrif Feddygol o Achos Marwolaeth;

  • na ŵyr neb pwy yw’r ymadawedig;

  • nad yw’n hysbys beth oedd achos y farwolaeth.

Pan fydd marwolaeth wedi ei hadrodd i’r Crwner bydd yn rhaid i’r cofrestrydd aros i’r Crwner orffen ei ymholiadau cyn y gellir cofrestru’r farwolaeth. Gall yr ymholiadau hyn gymryd amser, felly cymeradwyir cysylltu â swyddfa’r Crwner cyn gwneud unrhyw drefniadau ar gyfer angladd.

Beth fydd y Crwner yn ei wneud?

Bydd y crwner yn ceisio sefydlu achos meddygol y farwolaeth. Os bydd amheuaeth ynglŷn â’r achos yn dilyn post mortem, fe gynhelir cwest. Os bydd yr archwiliad yn dangos bod y farwolaeth yn un naturiol, mae’n bosib na fydd angen cwest ac fe wnaiff y crwner anfon ffurflen at y cofrestrydd marwolaethau fel y gall perthnasau gofrestru’r farwolaeth a fel y gall y cofrestrydd roi tystysgrif claddedigaeth.

 

Cwestau

Cynhelir cwest i gofnodi:

  • Pwy oedd yr ymadawedig

  • Pryd, ble a sut y digwyddodd achos meddygol y farwolaeth

Pan ddeuir i gasgliad, bydd y Crwner yn cofnodi’r manylion sydd eu hangen er mwyn cofrestru’r farwolaeth.

Nid yw cwest yn penderfynu ynglŷn ag atebolrwydd sifil neu atebolrwydd troseddol ar ran rhywun a enwir.


Cwestau ar y gweill
 

Siambr Dafydd Orwig, Caernarfon LL55 1SH 

Agoriad Ffurfiol: 19 Ionawr 2022, 9:00am

  • Daniel Owain Evans, 45 oed, marw Ysbyty Gwynedd, Bangor 9/12/21
  • Simon Lee Thwaite, 45 oed, marw Caernarfon 12/12/21
  • Mark Berry, 57 oed, marw Caergybi ar 14/12/21
  • Cemlyn Hughes, 29 oed, marw Blaenau Ffestiniog 03/11/21
  • Victoria Luck, 47 oed, marw Crib Goch, Yr Wyddfa 19/12/21
  • Hugh Jones, 84 oed, marw Ysbyty Gwynedd, Bangor 26/12/21


Agoriad ffurfiol: 
20 Ionawr 2022, 9am  

  • John Albert Austin, 92 oed, marw Ysbyty Gwynedd 08/01/2022
  • Digby Robert Eade, 49 oed, marw A496 Maentwrog 05/01/2022
  • Derek Carter, 65 oed, marw Porthaethwy 27/12/2021
  • Markus Lee Wyn Williams, 25 oed, marw Bangor ar/on 25/12/2021
  • James Frederick Dale, 91 oed, marw Amlwch 04/10/2021

Cwest llawn: 19-20 Ionawr 2022, 9.30am

  • Christopher Paul Jones, 40 oed, marw A55 Talybont, Bangor 21/02/21

Cwest llawn: 26 Ionawr 2022, 9:30am

  • Ernest Harold Astley, 91 oed, marw Amlwch 12/7/21
  • Thomas John Williams, 74 oed, marw Bethel, Caernarfon 25/5/21
  • Rahis Nawaz Khan, 46 oed, marw Crib Goch 24/7/21
  • John Derek Asquith, 85 oed, marw Ysbyty Dolgellau 4/3/21

  • Eirlys Wynne Roberts, 93 oed, marw Ysbyty Gwynedd 8/7/21

  • Martin Wyn Jones, 51 oed, marw Caernarfon 28/3/21

Cofrestru Marwolaethau

Os penderfyna’r Crwner bod angen cynnal cwest, ni chaiff y farwolaeth ei chofrestru nes bod y cwest wedi ei gwblhau, fodd bynnag rhoddir Tystysgrif Marwolaeth Dros Dro gan y Crwner hyd nes y gellir cofrestru’n llawn.

Wedi’r cwest, bydd y Crwner yn cofrestru'r farwolaeth gyda chofrestrydd yr ardal lle digwyddodd y farwolaeth. Dyma lle mae swyddfeydd cofrestru Gogledd Cymru (Gorllewin):


Swyddfa'r Crwner

Gallwch gysylltu â Swyddfa'r Crwner yn defnyddio'r manylion isod:

Cyfeiriad: Swyddfa Crwner Ei Mawrhydi, Stryd y Jêl, Caernarfon, Gwynedd, LL55 1SH

E-bost: crwner@gwynedd.llyw.cymru  

Rhif ffôn: 01286 672 804