Angladdau Iechyd Cyhoeddus

Mae achlysuron pan fydd rhywun yn marw ac nad oes perthynas neu ffrindiau ar gael i drefnu angladd. Os nad yw trefniadau addas yn cael eu gwneud, fe all Cyngor Gwynedd gynnig cymorth i gladdu neu amlosgi'r unigolyn sydd wedi marw.


Pryd mae Cyngor Gwynedd yn trefnu angladdau?

O bryd i’w gilydd mae Cyngor Gwynedd yn derbyn cyfeiriad lle fo unigolion wedi marw heb deulu neu heb unrhyw un i wneud trefniadau angladd ar eu rhan. Yn yr achosion yma, efallai bydd Cyngor Gwynedd yn cael cais i wneud trefniadau angladd ar ran yr unigolyn.

Mae’r dyletswydd yma wedi ei gynnwys yn Neddf Iechyd Cyhoeddus (Rheoli  Afiechydon) 1984 rhan 46(1). Mae’r ddeddfwriaeth yn dweud bod rhaid i'r Cyngor drefnu i amlosgi neu gladdu unrhyw unigolyn sydd wedi marw oddi fewn i Wynedd ble nad oes trefniadau addas wedi/yn cael eu gwneud.


Pa wasanaeth mae Cyngor Gwynedd yn ei ddarparu?

Yn yr amgylchiadau hyn bydd y trefniadau angladd yn cael eu gwneud gyda trefnwr angladdau a ddewiswyd gan y Cyngor, felly mae'n bwysig bod y Cyngor yn cael ei hysbysu cyn i drefniadau gael eu gwneud gydag ymgymerwr arall.

Os nad yw'r unigolyn sydd wedi marw wedi nodi eu ffafriaeth i gael eu claddu neu eu hamlosgi, yna fe fydd y Cyngor yn trefnu i amlosgi. Ond, mae'r Cyngor bob amser yn gwneud pob ymdrech i fodloni dymuniadau'r unigolyn sydd wedi marw.

Bydd y Cyngor yn trefnu gwasanaeth angladd syml sydd yn cynnwys gosod rhybudd yn y papur newydd, ni fydd hyn yn cynnwys darparu blodau na chludiant (ar wahân i'r hers). Fe fydd yr angladd yn cael ei chynnal, gan gyd-fynd mor agos â phosibl â chredoau'r unigolyn, a chynhelir gwasanaeth syml yn yr Amlosgfa neu yn y fynwent briodol.

Os yw'r unigolyn wedi gadael unrhyw arian yn y banc/cymdeithas adeiladu, mewn polisi yswiriant neu bensiwn, bydd hwn yn cael ei ddefnyddio at gost yr angladd. Mae’r Cyngor hefyd a’r gallu i adennill costau angladd drwy werthu eitemau personol yr unigolyn.

Mewn achosion ble mae’r gwerth asedau yn uwch na chostau’r angladd, ac nid oes biliau arall yn bodoli, mae unrhyw arian yn weddill yn cael ei gyfeirio i’r Grŵp Stadau oddi fewn i’r Adran Bona Vacantia (derbyniadau bychan) o Gyfreithwyr y Trysorlys yn unol â’r rheolau sydd wedi eu gosod gan yr Ysgrifennydd Gwladol. Am ragor o wybodaeth ac i archwilio cofrestr Stadau Cyfreithwyr y Trysorlys, dilynwch y cyswllt: Bona Vacantia.


Pa angladdau ydym wedi eu cynnal?

Mae rhestr o angladdau iechyd cyhoeddus sydd wedi eu cynnal gan Gyngor Gwynedd ar gael yma, ac yn cael ei ddiweddaru'n chwarterol.

Mae’r rhestr yma yn cynnwys dyddiad marw, oed, rhyw, cadarnhad o amlosgi neu gladdu, costau’r angladd ac os yw’r angladd wedi ei gyfeirio at Gyfreithiwr y Trysorlys. Nid yw’r rhestr yma yn cynnwys enw cyntaf, cyfenw, dyddiad geni na chyfeiriad olaf yr unigolyn. Mae’r wybodaeth yma yn cael ei ddal yn ôl er mwyn atal trosedd a thwyll.

Os hoffech drafod Angladdau Iechyd Cyhoeddus yng Ngwynedd, mae croeso i chi gysylltu â'r Adran Gwarchod y Cyhoedd ar 01766 771000.