Ail Gartrefi, Eiddo wedi ei ddodrefnu sydd ddim yn brif breswylfa, a premiwm
Cyfeirir yma at eiddo ble nad oes neb yn byw yno ond sydd wedi ei ddodrefnu, ag eithrio
- carafannau gwag
- eiddo sydd wedi'u dodrefnu ond yn wag oherwydd mae gan y perchennog gyfrifoldeb i dalu Treth Cyngor mewn eiddo arall yn gysylltiedig â'i waith
- eiddo sy'n wag lle bo'r sawl sy'n gyfrifol am dalu yn gynrychiolydd personol y cyn-breswylydd ymadawedig a lle bu llai na 12 mis ers i'r ewyllys gael ei brofi neu i lythyrau gweinyddu gael eu cyflwyno
- aelodau o'r lluoedd arfog y mae'n angenrheidiol iddynt fyw mewn eiddo a ddarperir gan y Weinyddiaeth Amddiffyn er mwyn gwneud dyletswyddau eu swydd.
Mae Adran 12B Deddf Cyllid Llywodraeth Leol 1992 yn cynnwys darpariaeth ddewisol i gynghorau i godi “premiwm” o ddim mwy na 300% ar ail gartrefi (eiddo dosbarth B - sef eiddo lle nad oes cyfyngiad ar ei feddiannu). Noder mai yr hyn a ddiffinnir yma yw eiddo nad yw’n brif gartref i unrhyw un, ond mae wedi cael ei ddodrefnu.
Nid yw’r Ddeddf yn cynnwys unrhyw ddarpariaeth i allu gwahaniaethu ar sail lle mae’r perchennog yn byw, neu os yw’r annedd yn cael ei ddefnyddio at bwrpasau gwyliau.
Mae Cyngor Gwynedd wedi codi premiwm o 50% ar ail gartrefi (dosbarth B) ers 1 Ebrill 2018, yn cynyddu hyn i 100% o 1 Ebrill 2021, a ymhellach ei gynyddu hyn i 150% yn effeithiol o 1 Ebrill 2023.
Ar gyfer Blwyddyn Ariannol 2026/27, penderfynodd Cyngor Gwynedd ar 4 Rhagfyr 2025:
- Fod Cyngor Gwynedd yn caniatáu DIM disgownt ar ail gartrefi dosbarth A, yn unol ag Adran 12 o Ddeddf Cyllid Llywodraeth Leol 1992 (h.y. dim newid).
- Fod Cyngor Gwynedd yn caniatáu DIM disgownt ac yn CODI PREMIWM O 150% ar ail gartrefi dosbarth B, yn unol ag Adran 12B o Ddeddf Cyllid Llywodraeth Leol 1992 (h.y. dim newid).
Gweld datganiad am benderfyniad blynyddol am 2026/27 a chofnodion y cyfarfod perthnasol
Mae'r Ddeddf hefyd yn cynnwys darpariaeth sy'n nodi eithriadau penodol lle na ellir gosod premiwm Treth Cyngor, rhestrir y rhai hynny isod:
eiddo
| Dosbarthiadau Eiddo | Diffiniad |
|---|
| Dosbarth 1 |
Eiddo sy'n cael eu marchnata fel rhai ar werth - gyda therfyn amser |
| Dosbarth 2 |
Eiddo sy'n cael eu marchnata fel rhai ar osod - gyda therfyn amser o flwyddyn |
| Dosbarth 3 |
Anecsau sy'n ffurfio rhan neu sy'n cael eu trin fel rhan o'r brif annedd. |
| Dosbarth 4 |
Eiddo a fyddai'n unig neu yn brif gartref rhywun heblaw ei fod yn aros yn llety'r Lluoedd Arfog |
| Dosbarth 5 |
Safleoedd carafannau ac angorfeydd cychod |
| Dosbarth 6 |
Cartrefi tymhorol lle gwaherddir byw ar hyd y flwyddyn |
| Dosbarth 7 |
Eiddo cysylltiedig â gwaith |
*Mae'r cyfyngiad amser o flwyddyn ar gyfer Dosbarth 1 a Dosbarth 2 yn effeithiol o'r dyddiad aeth yr eiddo ar y farchnad i fod ar werth neu ar osod, ac fe all hynny fod cyn dyddiad effeithiol unrhyw bremiwm.
Gweld gwybodaeth bellach am y premiwm, gan gynnwys nifer yr eiddo sy'n atebol am bob premiwm, swm yr incwm a godir a sut y defnyddir yr incwm ychwanegol.
Manylion cyswllt: