Cyfansoddiad y Cyngor sy'n cynnwys rheolau a phrosesau ar gyfer gwneud penderfyniadau a rheoli busnes y Cyngor.
Yn y Cyfansoddiad y cewch wybodaeth am y strwythur pwyllgorau, eu gweithdrefnau, yr hawliau a roddwyd i swyddogion ac aelodau unigol i wneud penderfyniadau, y safonau ymddygiad a ddisgwylir a'r lwfansau a delir i aelodau.
Mae'r Cyfansoddiad yn ddogfen swmpus sydd wedi ei rhannu i sawl rhan (gweler isod).
- Cyflwyniad (yn agor mewn tab newydd)
- 1.1 Diben a Chynnwys y Cyfansoddiad
- 1.2 Sut mae’r Cyngor yn Gweithredu
- Diben, diffiniadau, dehongliad a diwygio’r cyfansoddiad (yn agor mewn tab newydd)
- 2.1 Diben y Cyfansoddiad
- 2.2 Diffiniadau yn y Cyfansoddiad
- 2.3 Dehongli’r Cyfansoddiad
- 2.4 Dyletswydd i Fonitro ac Adolygu’r Cyfansoddiad gan y Swyddog Monitro
- 2.5 Protocol ar gyfer Monitro ac Adolygu’r Cyfansoddiad gan y Swyddog Monitro
- 2.6 Newidiadau i’r Cyfansoddiad
- 2.7 Atal y Cyfansoddiad
- 2.8 Cyhoeddi
- Cael gwybodaeth a chymryd rhan (yn agor mewn tab newydd)
- 3.1 Cael Gwybodaeth
- 3.2 Cymryd Rhan
- 3.3 Cymryd Rhan - Aelodau
- Y Cyngor Llawn (yn agor mewn tab newydd)
- 4.1 Cyflwyniad
- 4.2 Y Fframwaith Polisi
- 4.3 Y Cynllun Integredig Sengl
- 4.4 Y Gyllideb
- 4.5 Trosglwyddo Tir ar gyfer Tai
- 4.6 Swyddogaethau’r Cyngor Llawn
- 4.7 Aelodaeth
- 4.8 Cyfarfodydd y Cyngor
- 4.9 Rheolau Gweithdrefnol a Thrafod
- 4.10 Rheolau Gweithdrefnol y Cyngor – Cyfarfod Blynyddol y Cyngor
- 4.11 Cyfarfodydd Cyffredin
- 4.12 Cyfarfodydd Arbennig
- 4.13 Amser, Lleoliad a Hyd Cyfarfodydd
- 4.14 Rhybudd am Gyfarfodydd a Gwŷs iddynt
- 4.15 Cadeirydd Cyfarfod
- 4.16 Cworwm
- 4.17 Cwestiynau gan y Cyhoedd
- 4.18 Cwestiynau gan Aelodau
- 4.19 Cynigion y rhoddir Rhybudd ohonynt
- 4.20 Cynigion Heb Rybudd
- 4.21 Rheolau Trafod
- 4.22 Trafodaeth ynghylch Cyflwr y Sir
- 4.23 Penderfyniadau a Chynigion Blaenorol
- 4.24 Pleidleisio
- 4.25 Cofnodion
- 4.26 Cofnod o Bresenoldeb
- 4.27 Gwahardd y Cyhoedd
- 4.28 Ymddygiad Aelodau
- 4.29 Aflonyddwch gan y Cyhoedd
- 4.30 Defnyddio Cyfryngau Cymdeithasol yn ystod Cyfarfodydd
- 4.31 Atal a Diwygio Rheolau Gweithdrefnol y Cyngor
- 4.32 Dehongliad
- 4.33 Cymhwyso i Bwyllgorau ac Is-bwyllgorau
- Y Cabinet (yn agor mewn tab newydd)
- 5.1 Cyflwyniad
- 5.2 Ffurf a Chyfansoddiad y Cabinet
- 5.3 Yr Arweinydd
- 5.4 Dirprwy Arweinydd
- 5.5 Aelodau Eraill y Cabinet
- 5.6 Dirprwyo Swyddogaethau
- 5.7 Cynorthwywyr i’r Cabinet
- 5.8 Rheolau Gweithdrefnol a Thrafod
- 5.9 Rheolau Gweithdrefn y Cabinet
- 5.10 Sut y Cynhelir Cyfarfod y Cabinet
- 5.11 Aflonyddwch gan y Cyhoedd a Defnyddio Cyfryngau Cymdeithasol
- 5.12 Arweinyddion Gweithredol ac Aelodau Gweithredol yn rhannu swydd
- Yr Arweinyddion (yn agor mewn tab newydd)
- 6.1 Ethol
- 6.2 Cyfnod yn y Swydd
- 6.3 Ymddiswyddo, Diswyddo, Anghymhwyso a Diarddel
- 6.4 Dirprwy Arweinydd
- 6.5 Swyddogaethau ac Awdurdod Dirprwyedig
- Pwyllgor Craffu (yn agor mewn tab newydd)
- 7.1 Cyflwyniad
- 7.2 Pwyllgorau Craffu
- 7.3 Rôl, Cwmpas ac Aelodaeth
- 7.4 Swyddogaethau Penodol
- 7.5 Y Pennaeth Gwasanaethau Democrataidd
- 7.6 Pwy Gaiff fod yn Aelod o Bwyllgorau Craffu?
- 7.7 Aelodau Cyfetholedig
- 7.8 Cynrychiolwyr Addysg
- 7.9 Pwy fydd yn Cadeirio?
- 7.10 Rôl y Cadeirydd a’r Pwyllgorau Craffu
- 7.11 Rhaglen Waith
- 7.12 Cyfarfodydd
- 7.13 Cyd-bwyllgorau Trosolwg a Chraffu
- 7.14 Rheolau Gweithdrefn a Thrafod
- 7.15 Faint o Bwyllgorau Craffu a Sefydlir a beth fydd y Trefniadau ar eu cyfer?
- 7.16 Cyfarfodydd y Pwyllgorau Craffu
- 7.17 Cworwm
- 7.18 Eitemau Agenda
- 7.19 Adolygu a Datblygu Polisi
- 7.20 Adroddiadau gan y Pwyllgorau Craffu
- 7.21 Sicrhau bod Adroddiadau Craffu yn cael eu hystyried gan y Cabinet
- 7.22 Hawliau Aelodau’r Pwyllgorau Trosolwg a Chraffu i weld Dogfennau
- 7.23 Esboniadau gan Aelodau a Swyddogion
- 7.24 Presenoldeb gan Bobl Eraill
- 7.25 Galw i Mewn
- 7.26 Chwip Plaid
- 7.27 Y Weithdrefn mewn Cyfarfodydd Pwyllgorau Craffu
- 7.28 Materion sydd o fewn Cylch Gorchwyl mwy nag un Pwyllgor Craffu
- 7.29 Galwad gan Gynghorydd i Weithredu
- ATODIAD 1
- ATODIAD 2
- ATODIAD 3
- Y Pwyllgor Safonau (yn agor mewn tab newydd)
- 8.1 Aelodaeth
- 8.2 Cyfnod yn y Swydd
- 8.3 Cworwm
- 8.4 Pleidleisio
- 8.5 Cadeirio’r Pwyllgor
- 8.6 Rôl a Swyddogaeth
- 8.7 Rhaglen Waith
- 8.8 Rheolau Gweithdrefnol a Thrafod
- Pwyllgorau rheoleiddio ac eraill (yn agor mewn tab newydd)
- 9.1 Pwyllgorau Rheoleiddio a Phwyllgorau Eraill
- 9.2 Y Pwyllgor Llywodraethu ac Archwilio
- 9.3 Y Pwyllgor Gwasanaethau Democrataidd
- 9.4 Y Pwyllgor Cynllunio
- 9.5 Y Pwyllgor Trwyddedu Canolog
- 9.6 Y Pwyllgor Trwyddedu Cyffredinol
- 9.7 Y Pwyllgor Iaith
- 9.8 Y Pwyllgor Penodi Prif Swyddogion
- 9.9 Y Pwyllgor Apelau Cyflogaeth
- 9.10 Y Pwyllgor Pensiynau
- 9.11 Pwyllgorau ac Is-bwyllgorau Eraill
- 9.12 Rheolau Gweithdrefnol a Thrafod
- Cyd-bwyllgorau (yn agor mewn tab newydd)
- 10.1 Cyflwyniad
- 10.2 Trefniadau i Hybu Lles
- 10.3 Trefniadau ar y Cyd
- 10.4 Mynediad at Wybodaeth
- 10.5 Dirprwyo i ac o Awdurdodau Lleol Eraill
- 10.6 Contractio Allan
- Swyddogion (yn agor mewn tab newydd)
- 11.1 Strwythur Rheoli
- 11.2 Swyddogaethau’r Prif Weithredwr
- 11.3 Swyddogaethau’r Swyddog Monitro
- 11.4 Swyddogaethau’r Prif Swyddog Cyllid
- 11.5 Swyddogaethau’r Pennaeth Gwasanaethau Democrataidd
- 11.6 Dyletswydd i Ddarparu Adnoddau Digonol i’r Prif Weithredwr, y Swyddog Monitro, Y Prif Swyddog Cyllid a’r Pennaeth Gwasanaethau Democrataidd
- 11.7 Ymddygiad
- 11.8 Cyflogaeth
- 11.9 Cydnabyddiaeth Prif Swyddogion
- 11.10 Rheolau Gweithdrefnol Cyflogaeth Swyddogion
- Contractau cyllid a materion cyfreithiol (yn agor mewn tab newydd)
- 12.1 Rheolaeth Ariannol
- 12.2 Contractau
- 12.3 Achosion Cyfreithiol
- 12.4 Dilysu Dogfennau
- 12.5 Sêl Gyffredin y Cyngor
- Cyfrifoldeb am swyddogaethau - Crynodeb (yn agor mewn tab newydd)
- 13.1 Pwy Gaiff Wneud Penderfyniadau
- 13.2 Egwyddorion Gwneud Penderfyniadau
- 13.3 Categorïau Swyddogaethau
- 13.4 Cyrff Eraill
- 13.5 Pwy sy’n Penderfynu – Swyddogaethau Anweithredol?
- 13.6 Pwy sy’n Penderfynu – Swyddogaethau Gweithredol?
- 13.7 Dileu Pwerau Dirprwyedig
- 13.8 Pwy gaiff arfer Pwerau Swyddog Dirprwyedig?
- ATODIAD 1
- ATODIAD 2
- ATODIAD 3
- Rheolau gweithdrefnol mynediad at wybodaeth (yn agor mewn tab newydd)
- 14.1 Cwmpas
- 14.2 Hawliau Ychwanegol i Wybodaeth
- 14.3 Hawliau i Fynychu Cyfarfodydd
- 14.4 Rhybuddion am Gyfarfodydd
- 14.5 Mynediad at Agenda ac Adroddiadau Cyn y Cyfarfod
- 14.6 Cyflenwi Copïau
- 14.7 Mynediad at Gofnodion ac ati ar ôl y Cyfarfod
- 14.8 Papurau Cefndir
- 14.9 Crynodeb o Hawliau’r Cyhoedd
- 14.10 Gwahardd y Cyhoedd Rhag Cael Mynediad i Gyfarfodydd
- 14.11 Prawf budd y Cyhoedd
- 14.12 Gwahardd y Cyhoedd Rhag Cael Mynediad at Adroddiadau
- 14.13 Y Flaen raglen Waith
- 14.14 Ymgynghori ar Gynigion i’w Hystyried gan y Cabinet
- 14.15 Cofnod o Benderfyniadau’r Cabinet
- 14.16 Penderfyniadau gan Aelodau Unigol o’r Cabinet
- 14.17 Mynediad y Pwyllgor Trosolwg a Chraffu ac Aelodau at Ddogfennau
- 14.18 Hawliau Mynediad Ychwanegol i Aelodau Pwyllgorau Craffu
- Rheolau gweithdrefnol y gyllideb a’r fframwaith polisi (yn agor mewn tab newydd)
- 15.1 Y Fframwaith ar gyfer Penderfyniadau Gweithredol
- 15.2 Y Broses ar gyfer Datblygu’r Fframwaith Polisi
- 15.3 Y Broses ar gyfer Datblygu’r Gyllideb
- 15.4 Penderfyniadau y Tu Allan i’r Gyllideb neu’r Fframwaith Polisi
- 15.5 Penderfyniadau Brys y Tu Allan i’r Gyllideb neu’r Fframwaith Polisi
- 15.6 Trosglwyddo Arian
- 15.7 Newidiadau i’r Fframwaith Polisi yn Ystod y Flwyddyn
- 15.8 Galw i Mewn Penderfyniadau y Tu allan i’r Gyllideb neu’r Fframwaith Polisi
- Rheolau Gweithdrefnol Ariannol (yn agor mewn tab newydd)
- 16.1 Cyflwyniad
- 16.2 Swyddogaethau a Chyfrifoldebau
- 16.3 Ymdrin â Balansau Diwedd y Flwyddyn
- 16.4 Polisïau Cyfrifo
- 16.5 Cofnodion a Datganiadau Ariannol a’r Datganiad Cyfeirion Blynyddol
- 16.6 Cyllidebau
- 16.7 Cynllun Trosglwyddo rhwng Penawdau
- 16.8 Cynllun a Chadw Balansau Cyffredinol
- 16.9 Rheoli Risg
- 16.10 Yswiriant
- 16.11 Rheolaeth Fewnol
- 16.12 Archwilio Mewnol
- 16.13 Archwiliad Allanol
- 16.14 Rhwystro Twyll a Llygredd
- 16.15 Asedau
- 16.16 Rheolaeth Trysorlys
- 16.17 Staffio
- 16.18 Diogelu Eiddo Personol
- 16.19 Cyffredinol
- 16.20 Incwm
- 16.21 Trethiant
- 16.22 Cronfeydd Answyddogol
- 16.23 Partneriaethau
- 16.24 Grantiau ac Ariannu Allanol Arall
- Rheolau gweithdrefn contract (yn agor mewn tab newydd)
- 17. Rheolau Gweithdrefn Contractau
- 17.1 Cyflwyniad
- 17.2 Diffiniadau A Dehongliadau
- 17.3 Cydymffurfio â'r Rheolau Hyn
- 17.4 Contractau Eithredig
- 17.5 Tefniadau Fframwaith a Marchnadoedd Dynamid Ledled y Cyngor
- 17.6 Amcangyfrif Gwerth Y Contract
- 17.7 Contractau Dan £50,000 (Dyfyniadau)
- 17.8 Contractau Sydd Werth Mwy Na £50,000 (Tendrau)
- 17.9 Contractau y mae’r Rheoliadau yn Berthnasol Iddynt
- 17.10 Ymgynghorwyr
- 17.12 Cyn-Gymhwyso (yn berthnasol i bawb)
- 17.13 Y Gwahoddiad i Dendro (ITT)
- 17.14 Gweithdrefn Dendro Gystadleuol
- 17.15 Gweithdrefn Agored
- 17.16 Gweithdrefn Hyblyg Gystadleuol
- 17.17 Dyfarniad Uniongyrchol
- 17.18 Derbyn, Cystodaeth ac Agor Tendrau
- 17.19 Tendro Electronig
- 17.20 Gwerthuso’r Tendr
- 17.21 Y Tîm Gwerthuso
- 17.22 Risg
- 17.23 Y Rhestr a Gymeradwywyd
- 17.24 Dyfarnu Contractau
- 17.25 Hysbysu am Ganlyniadau a Chrynodebau Asesu
- 17.26 Cwblhau Contractau
- 17.27 Rheoli Contractau
- 17.28 Contractau Gwasanaethau Cymdeithasol a’r Drefn Cyffyrddiad Ysgafn
- 17.29 Hebgor Rheolau Gweithdrefn Contract
- Cod ymddygiad aelodau (yn agor mewn tab newydd)
- 18.1 Yr egwyddorion
- 18.2 Dehongliad
- 18.3 Darpariaethau Cyffredinol
- 18.4 Buddiannau
- 18.5 Y Gofrestr Buddiannau Aelodau
- ATODIAD 1
- ATODIAD 2
- Cod ymarfer cynllunio (yn agor mewn tab newydd)
- 19.1 Cyflwyniad
- 19.2 Rolau Cyfrifoldebau ac Ymddygiad Cyffredinol
- 19.3 Trafodaethau cyn Ymgeisio/ Penderfynu a Gorfodi
- 19.4 Ceisiadau Cynllunio a Gyflwynir gan aelodau, Cynghorau Cymuned/ Tref a Swyddogion
- 19.5 Ceisiadau Cynllunio a Gyflwynir gan y Cyngor
- 19.6 Adroddiadau Swyddogion i’r Pwyllgor Cynllunio
- 19.7 Archwiliad Safle
- 19.8 Apeliadau yn Erbyn Penderfyniadau’r Cyngor
- ATODIAD
- Cod ymddygiad ar gyfer cyflogeion (yn agor mewn tab newydd)
- 20.1 Egwyddorion Cyffredinol
- 20.2 Atebolrwydd
- 20.3 Amhleidoldeb Gwleidyddol
- 20.4 Cysylltiadau ag Aelodau, Y Cyhoedd a Chyflogeion Eraill
- 20.5 Cydraddoldeb
- 20.6 Stiwardiaeth
- 20.7 Buddiannau Personol
- 20.8 Chwythu’r Chwiban
- 20.9 Trin gwybodaeth
- 20.10 Penodi Staff
- 20.11 Ymchwiliadau gan Swyddogion Monitro
- Protocol ar gysylltiadau aelodau / swyddogion (yn agor mewn tab newydd)
- 21.1 Cyflwyniad
- 21.2
- 21.3
- 21.4
- 21.5 Rolau Aelodau
- 21.6
- 21.7 Rolau Cyflogeion
- 21.8
- 21.9 Parch a Chwrteisi
- 21.10 Rhoi Cyngor a Gwybodaeth ac Ymdrin a Gohebiaeth
- 21.11 Cyfrinachedd
- 21.12 Darparu Gwasanaethau Cymorth i Aelodau
- 21.13 Rôl y Cyngor fel Cyflogwr
- 21.14 Gweithgarwch Gwleidyddol
- 21.15 Torri’r Protocol
- 21.16 Casgliad
- Polisi “canu’r gloch” (yn agor mewn tab newydd)
- 22.1 Datganiad Polisi
- 22.2 I Bwy mae’r Polisi’n Berthnasol
- 22.3 Amcanion
- 22.4 Sgôp
- 22.5 Y Drefn Datgelu
- 22.6 Rhwystro Dial, Erlid neu Aflonyddu
- 22.7 Cyfrinachedd
- 22.8 Honiadau Ffug a Maleisus
- 22.9 Sut y Gellir Mynd a’r Mater Ymhellach
- 22.10 Datgelu Allanol
- 22.11 Y Swyddog sy’n Gyfrifol
- DEDDFWRIAETH BERTHNASOL
Os oes gennych unrhyw gwestiwn neu sylw ar y Cyfansoddiad cysylltwch â'r Swyddog Monitro.