Gostyngiadau, rhyddhad ac eiddo gwag

Yn 2026-27, bydd Llywodraeth Cymru yn darparu cymorth ardrethi annomestig ychwanegol, wedi’i dargedu, ar gyfer tafarnau, bwytai, caffis, bariau a lleoliadau cerddoriaeth fyw. Bydd busnesau yn gymwys i gael 15% oddi ar eu hatebolrwydd ar gyfer y flwyddyn ariannol. Bydd swm y rhyddhad yn cael ei gapio ar £110,000 fesul busnes ledled Cymru.

Mae’r canllawiau i’w gweld ar dudalen we Busnes Cymru.

 

Rhaid gwneud cais drwy lenwi'r ffurflen isod: 

Ffurflen Gais: Rhyddhad Ardrethi Manwerthu, Hamdden a Lletygarwch 2026/27

 

 

NODWCH:

Rhaid gwneud cais o fewn y flwyddyn ariannol. Bydd y cynllun yn cau 31 Mawrth 2027.

Mae rhai busnesau yn gymwys am ryddhad llawn (100%) ac eraill i lefelau llai (sy’n gostwng yn raddol hyd at ddim). Bydd swm y rhyddhad yn ddibynnol ar drothwyon gwerthoedd ardrethol hyd at uchafswm gwerth ardrethol o £12,000. Mae'r tabl isod yn dangos esiamplau o lefelau rhyddhad:

Tabl lefelau rhyddhad
Gwerth ardrethol  % y rhyddhad
 0 - 6,000  100
 7,000  83.4
 8,000  66.6
 9,000  50
 10,000  33.3
 11,000  16.6
 12,000  Dim

Mae’r addasiadau yn cael eu hegluro gan Lywodraeth Cymru.

Os nad ydych yn sicr o’r lefel rhyddhad sydd ar gael i chi, i drafod telerau talu, neu am ragor o wybodaeth gyffredinol am ryddhad trethi cysylltwch â ni: 

Cynllun rhyddhad elusennol a sefydliadau nid-er-elw yn weithredol o 1 Ebrill 2018 yn effeithiol o 1 Ebrill 2019.

Rhaid i'r Cyngor roi 12 mis o rybudd cyn newid unrhyw ryddhad sydd wedi ei ganiatáu yn barod.

(Plîs nodwch fod categorïau ar gyfer rhyddhad dewisol ar gyfer sefydliadau penodol wedi cael eu dileu - National Trust, RSPCA, RSPB, Cymdeithasau Tai)

Ffurflen gais

Eiddo gwag

Os yw eiddo heb ei feddiannu, does dim angen talu trethi busnes am 3 mis.

Yn achos ffatrïoedd a warysau, does dim angen talu am 6 mis.

Does dim angen talu trethi busnes ar eiddo sydd heb ei feddiannu:

  • os yw’r gwerth ardrethol o dan £2,600
  • os yw’n adeilad rhestredig
  • os yw’n eiddo i fethdalwr
  • os oes gwaharddiad cyfreithiol ar feddiannu’r adeilad

Eiddo rhannol wag

Os yw rhan o eiddo heb ei feddiannu, a bod y Cyngor yn credu y bydd yn rhannol wag am gyfnod byr, gall y Cyngor drafod â’r Swyddfa Brisio a chodi trethi am y rhan o’r adeilad sy’n cael ei meddiannu yn unig.

Mae Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Symiau a Godir) (Cymru) 2025 yn gwneud darpariaeth ar gyfer rhyddhad trosiannol i fusnesau bach y mae’r ailbrisio hereditamentau annomestig sy’n cael effaith o 1 Ebrill 2026.

Rhaid i’r cynnydd yn y swm sydd yw dalu fod yn fwy na £300.

Rhaid i’r trethdalwr fod yn gyfrifol am y dreth cyn 1 Ebrill 2026, ni fydd trethdalwr newydd ar gyfer yr eiddo yn gymwys i dderbyn y rhyddhad.

Ni all yr eiddo fod yn derbyn ail asesiad dros dro dan rhan 44A o’r Ddeddf Cyllid Llywodraeth Leol 1988.

Fydd trethdalwr yn talu canran o’r cynnydd fel a ganlyn:-

  • Blwyddyn 1 – 33%
  • Blwyddyn 2 – 66%
  • Blwyddyn 3 – dim rhyddhad trosiannol

Ceir rhagor o fanylion ar wefan Busnes Cymru

Gallai rhyddhad rhag talu ardrethi annomestig fod yn gyfystyr â chymorth gwladwriaethol. Mae’n gyfreithlon pan fo’n cael ei ddarparu yn unol â Rheoliad y Comisiwn (EU) 1407/2013 ar gymorth de minimis. Mae’r rheoliad de minimis yn caniatáu i fenter gael hyd at €200,000 o gymorth ‘de minimis’ dros gyfnod treigl o dair blynedd. Os ydych yn cael, neu wedi cael, unrhyw gymorth ‘de minimis’ a roddwyd yn ystod y flwyddyn ariannol gyfredol neu’r ddwy flynedd ariannol flaenorol (o unrhyw ffynhonnell), dylech hysbysu’r awdurdod bilio ar unwaith am fanylion y cymorth a gafwyd.

Mae'n bosib gwneud cais am ardrethi busnes ar gyfer eiddo hunanddarpar yng Nghymru.

Mwy o wybodaeth a gwneud cais