Cronfa Bwyd a Chymorth Gwynedd

Uchafswm grant cyfalaf: £5,000

Gall cyllid cyfalaf gefnogi offer neu welliannau sy’n galluogi sefydliadau i ddarparu neu ddatblygu gwasanaethau bwyd cymunedol.

Gallai hyn gynnwys:

• oergelloedd a rhewgelloedd;
• offer coginio;
• cyfleusterau storio;
• offer ar gyfer darparu bwyd;
• offer ar gyfer caffis, pantris neu farchnadoedd cymunedol;
• offer ar gyfer mentrau tyfu neu gynhyrchu bwyd lleol.

Bydd angen i geisiadau ddangos bod angen clir am y buddsoddiad, bod y gost yn rhesymol (Cyflwyno dyfynbrisiau lle’n briodol), a sut bydd yr offer yn cyfrannu at ddarpariaeth gynaliadwy.

Uchafswm grant refeniw: £3,000

Gall cyllid refeniw gefnogi costau uniongyrchol cynlluniau sy’n cyfrannu at amcanion y Gronfa.

Gallai hyn gynnwys:

• prynu bwyd;
• cynnal gweithgareddau bwyd cymunedol;
• costau rhesymol trafnidiaeth neu ddosbarthu lle gellir dangos angen;
• gweithgareddau sy’n helpu pobl i ddatblygu sgiliau neu wytnwch;
• gweithgareddau sy’n cysylltu pobl â chyngor a chymorth ehangach;
• chostau rhesymol eraill sydd â chysylltiad uniongyrchol â chyflwyno’r cynllun.

Bydd angen tystiolaeth briodol o’r holl wariant.

Gall y Gronfa gefnogi ystod o weithgareddau sy’n ymateb i ansicrwydd bwyd ac yn helpu i adeiladu gwytnwch hirdymor.

Gallai hyn gynnwys:

• banciau bwyd;
• pantris cymunedol;
• clybiau cinio neu swper;
• prydau a gweithgareddau bwyd cymunedol;
• gweithgareddau coginio a datblygu sgiliau;
• mentrau tyfu bwyd;
• cymorth bwyd mewn argyfwng;
• cynlluniau sy’n gwella mynediad at fwyd maethlon a fforddiadwy;
• gweithgareddau sy’n cyfuno bwyd â chyngor, gwybodaeth, gweithgaredd cymunedol neu gymorth arall.

Byddwn yn croesawu’n arbennig gynlluniau sy’n gallu dangos sut maent yn cysylltu cymorth bwyd â gwaith ataliol a chymorth ehangach.

Mae’n hanfodol bod y cynlluniau yn cael eu cyflawni yn llawn o fewn blwyddyn ariannol 2026/27.

Ni fydd y Gronfa fel arfer yn ariannu:

• gweithgareddau masnachol neu weithgareddau sy’n cynhyrchu elw;
• costau craidd sefydliad nad oes cysylltiad clir rhyngddynt â’r cynllun;
• ffioedd aelodaeth;
• gweithgaredd sydd eisoes wedi’i ariannu’n llawn o ffynhonnell arall;
• cynllun sy’n dyblygu darpariaeth leol heb dystiolaeth glir o angen ychwanegol;
• costau nad oes modd darparu tystiolaeth briodol ar eu cyfer; neu
• ddarpariaeth sy’n canolbwyntio ar ddosbarthu bwyd yn unig heb ddangos sut mae’n cyfrannu at amcanion ehangach y Gronfa.

Gall sefydliadau di-elw wneud cais, gan gynnwys:

• elusennau;
• grwpiau cymunedol a gwirfoddol cyfansoddedig;
• mentrau cymdeithasol;
• cwmnïau nid-er-elw;
• Cwmnïau Budd Cymunedol, lle nad oes budd masnachol yn deillio o’r cynllun;
• sefydliadau dielw tebyg.
• Cynghorau cymuned a thref

Ni fydd y Gronfa’n cefnogi gweithgaredd sydd wedi’i gynllunio’n bennaf i gynhyrchu elw masnachol.

Bydd ceisiadau’n cael eu hasesu ar sail ansawdd y cais a’r gwahaniaeth y bydd y cynllun yn ei wneud.

Byddwn yn edrych yn benodol ar:

Angen lleol
A oes tystiolaeth glir bod angen y cynllun yn y gymuned?

Gwerth ychwanegol
Beth mae’r cynllun yn ei gynnig y tu hwnt i ddarparu bwyd yn unig?

Mynediad at gymorth
Sut bydd y cynllun yn helpu pobl i gael mynediad at wybodaeth, cyngor neu wasanaethau eraill pan fo angen?

Partneriaeth a rhwydweithio
Sut mae’r cynllun yn gweithio gyda sefydliadau, gwasanaethau a rhwydweithiau lleol eraill?

Osgoi dyblygu
Pa ddarpariaeth debyg sydd eisoes yn yr ardal, a sut mae’r cynllun yn ychwanegu ati yn hytrach na’i dyblygu?

Cynaliadwyedd
Sut mae’r cynllun yn helpu i adeiladu gwytnwch a lleihau dibyniaeth ar gymorth brys dros amser?

Mynediad
A yw’r ddarpariaeth yn hygyrch i’r bobl sydd fwyaf angen y cymorth, gan gynnwys trigolion cymunedau gwledig neu anghysbell?

Rydym yn cydnabod y bydd amgylchiadau lle mai darparu pecyn bwyd brys yw’r ymateb cywir ac uniongyrchol.

Gall fod angen dosbarthu bwyd yn uniongyrchol i gartref unigolyn hefyd, er enghraifft lle mae iechyd, anabledd, trafnidiaeth, lleoliad gwledig neu amgylchiadau eraill yn ei gwneud yn anodd cael mynediad at ddarpariaeth.

Fodd bynnag, nid ydym am i’r Gronfa gefnogi model sy’n ymwneud â dosbarthu bwyd yn unig heb unrhyw gysylltiad â chymorth ehangach.

Bydd angen i gynlluniau sy’n darparu pecynnau bwyd ddangos sut y byddant, lle bo hynny’n briodol, yn rhoi cyfle i unigolion gael gwybodaeth, cyngor, cyfeiriad neu gysylltiad â gwasanaethau eraill a all helpu i fynd i’r afael â’u hamgylchiadau.

Mae Cyngor Gwynedd am sicrhau bod y cyllid sydd ar gael yn cael ei ddefnyddio mewn ffordd deg ac yn ymateb i angen ar draws y sir.

Bydd ansawdd y cais a’r angen a ddangosir yn ganolog i’r penderfyniad. Fodd bynnag, wrth asesu ceisiadau a dyrannu cyllid, byddwn hefyd yn ystyried y darlun ehangach o ddarpariaeth ar draws Gwynedd.

Gall hyn gynnwys:

• lefel yr angen yn yr ardal;
• nifer a dwysedd y cynlluniau sydd eisoes yn gweithredu;
• unrhyw fylchau daearyddol neu fylchau mewn darpariaeth;
• natur wledig neu anghysbell yr ardal;
• rhwystrau trafnidiaeth neu fynediad;
• y ddarpariaeth arall sydd ar gael yn lleol;
• photensial y cynllun i gydweithio â darpariaeth sydd eisoes yn bodoli.

Nid yw hyn yn golygu y bydd cyllid yn cael ei rannu’n gyfartal rhwng pob ardal. Y nod yw sicrhau bod y buddsoddiad yn adlewyrchu angen, yn osgoi dyblygu diangen ac yn helpu i sicrhau mynediad rhesymol at gymorth ar draws Gwynedd.

Mae Cyngor Gwynedd yn gweithio i ddod â gwasanaethau cyhoeddus, cymorth a gweithgareddau cymunedol yn nes at ei gilydd, fel bod trigolion yn gallu cael mynediad haws at gymorth yn eu cymunedau.

Rydym felly am i gynlluniau a gefnogir drwy’r Gronfa fod yn rhan o’r rhwydwaith cymorth lleol, yn hytrach na gweithredu ar wahân.

Bydd disgwyl i gynlluniau:

• weithio gyda sefydliadau, gwasanaethau a grwpiau eraill yn eu hardal;
• bod yn ymwybodol o’r cymorth arall sydd ar gael yn lleol a gallu cyfeirio pobl ato;
• hyrwyddo eu darpariaeth drwy rwydweithiau lleol perthnasol, gan gynnwys llyfrgelloedd a hybiau cymunedol;
• sicrhau bod gwybodaeth gyfredol am eu darpariaeth ar gael ar Dewis Cymru, lle bo hynny’n briodol;
• rhannu gwybodaeth am eu darpariaeth gyda phartneriaid er mwyn helpu i greu llwybrau clir at gymorth.

Dylai’r ddarpariaeth fod yn hygyrch i bobl sy’n profi caledi ariannol.

Lle codir tâl am fwyd, prydau neu weithgaredd, dylai’r gost fod yn rhesymol ac ni ddylai greu rhwystr i’r bobl sydd fwyaf angen y gwasanaeth.

Ni ddylai unrhyw elw masnachol ddeillio o’r ddarpariaeth a ariennir.

Rydym am fesur mwy na nifer y prydau neu becynnau bwyd a ddarperir.

Bydd angen i gynlluniau ddarparu gwybodaeth sylfaenol am eu gweithgareddau a’r gwahaniaeth a wnaed.

Gallai hyn gynnwys:

• nifer yr unigolion neu deuluoedd a gefnogwyd;
• nifer y prydau neu becynnau bwyd a ddarparwyd;
• nifer y bobl a gafodd wybodaeth neu gymorth ychwanegol;
• nifer y bobl a gafodd eu cyfeirio neu eu cysylltu â gwasanaeth arall;
• gweithgareddau neu wasanaethau ychwanegol a gynigiwyd;
• partneriaethau lleol a ddatblygwyd;
• sut mae’r cynllun wedi ymateb i angen lleol; ac
• enghreifftiau byr o’r gwahaniaeth a wnaed i unigolion, teuluoedd neu’r gymuned.

Ni fydd disgwyl i sefydliadau gasglu gwybodaeth bersonol ddiangen neu sensitif er mwyn dangos eu heffaith.