Mae hawliau tramwy cyhoeddus yn rhoi’r hawl i chi gerdded ar lwybrau penodol ar unrhyw adeg.
Gall y rhain fod yn ffyrdd, lwybrau neu draciau mewn ardaloedd trefol neu wledig, ac weithiau mae nhw ar eiddo preifat. Mae rhai yn agored i geffylau, beiciau a cherbydau. Mwy o fanylion (yn agor mewn tab newydd).
Map rhwydwaith Hawliau Tramwy Gwynedd (yn agor mewn tab newydd)Gweld cofrestr ar-lein hawliau tramwy cyhoeddus Gwynedd (yn agor mewn tab newydd)Mwy o wybodaeth
Os ydych yn gwybod am broblem ar dramwy cyhoeddus, fel rhywbeth yn atal llwybr, arwyddion anghywir neu lwybr sydd angen ei gynnal a chadw, cysylltwch â ni (yn agor mewn tab newydd).
Mae angen i ymwelwyr barchu a chymryd gofal ar dir preifat, a chofio dilyn Cod Cefn Gwlad (yn agor mewn tab newydd). Mae gan y perchennog ddisgwyliadau, hefyd:
Mae’r rhain yn gofnod cyfreithiol o hawliau tramwy cyhoeddus Gwynedd. Mae copïau ar gael i’w gweld yn Swyddfeydd y Cyngor yng Nghaernarfon a Dolgellau. Rydym yn awgrymu'n gryf eich bod yn gwneud apwyntiad o flaen llaw i sicrhau fod y swyddog perthnasol ar gael i'ch helpu: Cysylltwch â ni (yn agor mewn tab newydd).
Y peth cyntaf i’w wneud yw cysylltu â ni (yn agor mewn tab newydd).
Mae’n bosib gwneud cais o dan Ddeddf Cefn Gwlad a Bywyd Gwyllt 1981 i ychwanegu llwybr i’r Map Statudol. Os yw pawb yn cytuno, mae pethau’n syml. Ond, fel arfer, fe fydd rhywun yn anghytuno, a gall y mater gymhlethu. Os na fydd yn bosib datrys y broblem, bydd y mater yn cael ei gyfeirio i Lywodraeth Cymru. Mae mwy o wybodaeth a ffurflenni cais i'w cael isod:
O dan Ddeddf Priffyrdd 1980, gall y Cyngor ailgyfeirio hawliau tramwy cyhoeddus. Rhaid i’r gwyriad fod er budd y perchennog, deilydd neu brydlesai y tir mae’r hawl tramwy yn ei groesi neu er budd y cyhoedd a rhaid i’r llwybr newydd beidio bod yn sylweddol llai cyfleus i’r cyhoedd.
Mae gan y Cyngor y pŵer o dan Ddeddf Cynllunio Tref a Gwlad 1990 i ailgyfeirio hawl tramwy cyhoeddus pan fo angen er mwyn caniatáu hawl cynllunio i ddatblygiad sy’n cael ei effeithio ganddo. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn y taflenni isod, neu drwy gysylltu â ni:
- Ffurflen gais: cais i wyro hawl tramwy cyhoeddus (yn agor mewn tab newydd)
- Ailgyfeirio Hawl Tramwy Cyhoeddus: Y broses (yn agor mewn tab newydd)
- Dewis llwybr newydd - nodiadau canllaw (yn agor mewn tab newydd)
- Cyfrifoldeb perchennog tir am y rhwydwaith - nodiadau canllaw (yn agor mewn tab newydd)
Rydym yn awgrymu yn gryf eich bod yn cysylltu â ni (yn agor mewn tab newydd) cyn cwblhau’r ffurflen gais.
Costau Gorchymyn Llwybr Cyhoeddus 2025/26
| Disgrifiad | Cost |
|---|---|
| 1. Ffi i'w gyflwyno gyda cais | £562.17 |
| 2. Gorchymyn yn cael ei wneud | £705.40 |
| 3. Gorchymyn yn cael ei gadarnhau heb wrthwynebiad | £1,558.81 |
| 4. Gorchymyn yn cael ei wrthwynebu, cais yn cael ei dynnu’n ôl gan yr ymgeisydd | £1,248.48 |
| 5. Gorchymyn yn cael ei wrthwynebu, Awdurdod yn penderfynu peidio mynd ymlaen | £1,533.74 |
| 6. Gorchymyn yn cael ei wrthwynebu, Awdurdod yn mynd ymlaen i Ymchwiliad Cyhoeddus a’r Gorchymyn yn cael ei gadarnhau | £5,750.65 |
| 7. Gorchymyn yn cael ei wrthwynebu, Awdurdod yn mynd i Ymchwiliad Cyhoeddus a’r cais yn cael ei wrthod | £4,886.50 |
Yn ychwanegol i’r ffioedd uchod bydd yr ymgeisydd yn talu costau hysbysebu fydd yn ddibynnol ar gostau y papur newydd lleol (gweler isod):
| Ffioedd | Nifer yr hysbysebion | Cost |
|---|---|---|
| 2, 4 a 5 uchod | 1 hysbyseb | Adennill y gost |
| 3 a 7 uchod | 2 hysbyseb | Adennill y gost |
| 6 uchod | 3 hysbyseb | Adennill y gost |
Os fedrwch chi brofi nad oes angen hawl tramwy a bod yr amgylchiadau yn gyfleus i'w gau, gallwch ei ddiddymu. Mae hyn yn anodd iawn i’w brofi ac nid yw’n digwydd yn aml. Os ydych yn ystyried cyflwyno cais, y cam cyntaf yw cysylltu â ni (yn agor mewn tab newydd).
Gall defnydd rheolaidd o lwybr gan y cyhoedd olygu y bydd y llwybr yn cael ei gydnabod fel hawl tramwy cyhoeddus swyddogol. I atal hyn, mae angen dangos nad oeddech, ar y pryd, yn bwriadu i’r llwybr ddod yn hawl tramwy cyhoeddus. Mae rhagor o fanylion ar gael yn y nodiadau canllaw a’r templedi: Cysylltwch â ni (yn agor mewn tab newydd) am ragor o wybodaeth
Prif bwrpas y Fforwm Mynediad Lleol yw cynghori Cyfoeth Naturiol Cymru a Chyngor Gwynedd ar sut i hwyluso mynediad i gefn gwlad. Mae disgwyl i’r fforwm wella cydweithrediad rhwng grwpiau sydd â diddordeb a chreu a chynnal cysylltiadau gyda Fforymau Mynediad Lleol ardaloedd eraill. Mwy o wybodaeth am y Fforwm Mynediad Lleol
Cysylltu â ni
Am fwy o wybodaeth am hawliau tramwy cyhoeddus yng Ngwynedd, cysylltwch â ni:
Ymholiad ar lein (yn agor mewn tab newydd)- Ffôn: 01766 771000