Cerflun newydd yn Llanberis i ddathlu treftadaeth Gwynedd

Dyddiad: 29/11/2017

Roedd disgyblion o Ysgol Dolbadarn yn Llanberis ymysg y rhai fu’n cymryd rhan wrth ddadorchuddio cerflun newydd ar lannau Llyn Padarn i ddathlu hanes a threftadaeth yr ardal.

Bwriad y cleddyf 20 troedfedd – a arianwyd drwy gynllun ymgysylltu twristiaeth rhanbarthol Llywodraeth Cymru - ydi codi ymwybyddiaeth o hanes Tywysogion Gwynedd a’u cyfraniad i dreftadaeth Gymreig yr ardal.

Fel rhan o’r prosiect fe ofynnodd y Cyngor i’r cyhoedd am enwau posib i’r cleddyf, gyda disgyblion Ysgol Dolbadarn yn cael y cyfle i graffu dros y cynigion. Fe ddatgelwyd ‘Llafn y Cewri’ fel yr enw yn Llanberis ar ddydd Mawrth.

Meddai’r Cynghorydd Ioan Thomas, Aelod Cabinet Cyngor Gwynedd dros Ddatblygu’r Economi: “Fel mae pobl yn ymwybodol, mae Llanberis yn le pwysig iawn yn hanes y genedl oherwydd ei gysylltiadau gyda Thywysogion Gwynedd fel Llywelyn Fawr, Llywelyn ap Gruffudd ac Owain Glyndŵr. Mae adfeilion Castell Dolbadarn yn dal i edrych dros y gymuned ac mae’r man cyfarfod hanesyddol ar Foel Cynghorion i’w weld o’r pentref.

“Bwriad y cerflun yw codi ymwybyddiaeth ymysg ymwelwyr i’r ardal a phobl leol o hanes Gwynedd a Chymru fel cenedl.

“Mae’n ffaith fod twristiaeth yn chwarae rhan bwysig iawn yn economi Gwynedd, gydag oddeutu 16,000 o drigolion y sir yn cael eu cyflogi o fewn y sector - llawer yn ardal Llanberis wrth gwrs. Gwyddom fod twristiaeth ddiwylliannol yn sector sy’n tyfu, ac rydym yn awyddus i gefnogi ein cymunedau er mwyn gwneud twristiaeth yn ddiwydiant hyfyw, drwy gydol y flwyddyn.

“Mae’r gwaith o osod y cleddyf yn rhan o’n hymdrechion i ddenu sylw cenedlaethol a rhyngwladol i Wynedd ac i annog pobl i ddod i fwynhau ein treftadaeth. Wrth gwrs, mae hefyd yn ffordd wych i ni ddathlu ein hanes.”

Fe wnaeth Cyngor Gwynedd dderbyn cyngor gan Gomisiwn Brenhinol Henebion Cymru ar y fath o gleddyf y byddai Tywysogion Gwynedd wedi’i ddefnyddio. Defnyddiwyd yr wybodaeth yma gan y gof, Gerallt Evans, fel rhan o ddyluniad y cerflun, sydd bellach wedi’i osod yn Llanberis.

Yn ogystal â’r cleddyf dur sy’n sefyll ger Llyn Padarn, bydd paneli gwybodaeth yn cael eu gosod er mwyn darparu gwybodaeth i’r rheini sydd yn ymweld â’r ardal i esbonio’r cyd-destun hanesyddol.

Mae ffigyrau diweddar Llywodraeth Cymru yn dangos bod 22% o ymwelwyr domestig a 43% o ymwelwyr tramor i Wynedd yn mwynhau hanes a threftadaeth, gyda mwy na thraean o ymwelwyr o dramor yn aros yn lleol.

Arianwyd y prosiect yn rhannol gan Gynllun Ymgysylltu Twristiaeth Rhanbarthol Llywodraeth Cymru.

Llafn y Cewri-1 Llafn y Cewri-2

Llafn y Cewri-3  Llafn y Cewri-4

LLUNIAU:

1 – Y Cynghorydd Ioan Thomas, Aelod Cabinet Datblygu’r Economi a’r Cynghorydd lleol dros Lanberis, Kevin Morris Jones gyda disgyblion Ysgol Dolbadarn o flaen cerflun y cleddyf – Llafn y Cledd

2 – Rhai o ddisgyblion Ysgol Dolbadarn yn dadorchuddio enw Llafn y Cewri

3&4 – Y cerflun newydd yn Llanberis sy’n dathlu hanes a threftadaeth lleol