Cyngor Gwynedd yn galw am gamau brys i gyfarch argyfwng tai gwyliau

Dyddiad: 03/12/2020

Mae gwaith ymchwil manwl gan Gyngor Gwynedd yn cadarnhau fod y sefyllfa tai gwyliau yn y sir yn argyfyngus ac yn adnabod camau pendant y dylid eu cymryd ar unwaith i reoli’r sefyllfa.

Bydd yr adroddiad a gomisiynwyd gan Gabinet Cyngor Gwynedd yn cael ei chyflwyno i Bwyllgor Craffu Cymunedau’r Cyngor ar 10 Rhagfyr. Ynddo, nodir fod y niferoedd o dai gwyliau ac ail gartrefi yn y sir wedi cynyddu’n sylweddol a bod hyn yn cael effaith andwyol ar fynediad pobl leol i’r farchnad dai.

Mae’r gwaith ymchwil sydd wedi ei gynnal dros y flwyddyn diwethaf yn datgelu: 

 

  • fod bron i 60% o bobl leol yn cael eu prisio allan o’r farchnad dai yn y sir;
  • mai Gwynedd sydd a’r ganran uchaf o dai gwyliau yng Nghymru;
  • fod 6,849 neu 10.77% o stoc dai Gwynedd yn dai gwyliau neu’n ail gartrefi o’i gymharu â chyfartaledd Cymru o 2.56%.

 

Dywedodd y Cynghorydd Gareth Griffith, Aelod Cabinet Amgylchedd Cyngor Gwynedd:

“Mae pryderon am y nifer o dai gwyliau mewn rhai ardaloedd o Wynedd ers blynyddoedd lawer. Mae’r ymchwil yma yn cadarnhau fod y duedd yma wedi dwysau dros y blynyddoedd diwethaf yn sgil twf mewn llwyfannau fel Airbnb, HomeAway a Bookings.com sy’n hwyluso’r broses o farchnata unedau preswyl at ddefnydd gwyliau.

“Mewn rhai ardaloedd, mae’r sefyllfa yn wirioneddol ddychrynllyd gydag arolwg AirDNA yn dangos cynnydd o 915% o’r unedau oedd ar gael yn haf 2019 o’i gymharu gyda Ionawr 2017.

“Ar y lefel lleol, mae cynghorau sir yn gweithredu polisïau a chynlluniau i hwyluso mynediad i’r farchnad i bobl leol. Ond, mae diffyg gwirioneddol yng ngallu cynghorau i ymyrryd ar hyn o bryd ac mae angen i Lywodraeth Cymru gyflwyno deddfwriaeth Cymru-gyfan cyn iddi fynd yn rhy hwyr.

“Ar nodyn mwy gobeithiol, mae’r ymchwil yn tynnu sylw at sawl system sydd eisoes ar waith i reoli’r sefyllfa mewn gwledydd eraill y byddai modd eu hefelychu yma yng Nghymru.

“Yn yr Alban er enghraifft, mae trefn yn cael ei chyflwyno fydd yn golygu fod angen i bob uned gwyliau fod â thrwydded cyn dechrau gosod yn ogystal a’r angen am ganiatad cynllunio mewn rhai ardaloedd. Byddai trefn o’r fath yma yng Nghymru yn gam mawr ymlaen, ac rydym yn awyddus i weld Llywodraeth Cymru yn cyflwyno system tebyg.

“Yma yng Ngwynedd, byddwn yn prysuro gyda’r gwaith o edrych ar ein polisïau cynllunio lleol i ystyried y camau y gallwn ni eu cymryd fel Cyngor i gael rheolaeth pellach dros y sefyllfa.

“Rydw i’n hyderus y byddwn fel Cyngor yn gweithredu trefn o’r fath mor fuan â phosib, ac rwy’n gobeithio y bydd Llywodraeth Cymru yn ystyried argymhellion eraill yr adroddiad ar fyrder er budd ein cymunedau.”

Meddai’r Cynghorydd Craig ab Iago, Aelod Cabinet Tai Gwynedd:

“Mae sicrhau cyflenwad addas o dai i bobl leol allu byw yn eu cymunedau yn flaenoriaeth glir i ni. Ond mae prisiau tai uchel yn sgil y galw am unedau gwyliau ac ail gartrefi yn gwthio yr hawl sylfaenol i gartref yn eu cymunedau eu hunain y tu hwnt i afael pobl leol mewn nifer cynyddol o’n trefi a phentrefi.

“Mae’n sefyllfa anfoesol mewn pentref fel Abersoch lle mae 46% o'r tai yn llety gwyliau a phris tŷ cyfartalog yn £365,275 – swm sydd yn bell y tu hwnt i 92% o bobl leol.

“Rydym yn gwneud popeth o fewn ein gallu i sicrhau’r amgylchiadau lleol gorau er budd pobl Gwynedd ac rydym ar fin lansio Cynllun Gweithredu Tai uchelgeisiol fydd yn cynyddu’r tai fydd ar gael i bobl leol.

“Ond, mae’r ymchwil yma yn ei gwneud hi’n hollol glir fod rhaid gweithredu ar y lefel cenedlaethol ac mae sawl cam sydd angen eu cymryd gan Lywodraeth Cymru os ydym wirioneddol o ddifrif am daclo’r broblem.”

Yn dilyn ystyriaeth cychwynnol gan y Pwyllgor Craffu Cymunedau, bydd y gwaith ymchwil yn cael ei drafod gan Gabinet Cyngor Gwynedd ar 15 Rhagfyr.