Cam yn nes at sicrhau statws Treftadaeth y Byd i dirwedd llechi'r gogledd-orllewin

Dyddiad: 23/06/2021
UNESCO

Mae’r cais i sicrhau statws Treftadaeth y Byd ar gyfer ardaloedd llechi Gwynedd wedi cyrraedd y cam olaf cyn y bydd UNESCO yn penderfynu a fydd y cais yn sicrhau’r dynodiad.

Wedi ystyriaeth gan Gyngor Rhyngwladol ar Henebion a Safleoedd, bydd Pwyllgor Treftadaeth y Byd UNESCO rŵan yn gwneud penderfyniad terfynol ar y cais yn eu cyfarfod fis Gorffennaf. Os caiff ei dderbyn, bydd y dirwedd yn ennill ei le fel y pedwerydd  o Safleoedd Treftadaeth y Byd UNESCO yng Nghymru.

Mae’r cais yn cynnwys cymunedau Dyffryn Ogwen; Dinorwig; Dyffryn Nantlle; Cwmystradllyn a Chwm Pennant; Ffestiniog a Phorthmadog; Abergynolwyn a Thywyn. Mae’r cais - dan arweinyddiaeth Cyngor Gwynedd; yn bartneriaeth rhwng nifer o gyrff sy’n cynnwys Parc Cenedlaethol Eryri, yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, Prifysgol Bangor, Llywodraeth Cymru, Cadw, Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru a’r Amgueddfa Genedlaethol

Dywedodd y Cynghorydd Gareth Thomas, Aelod Cabinet dros Economi a Chymuned Cyngor Gwynedd: “Mae enwebiad Safle Treftadaeth y Byd Tirwedd Llechi Gogledd-orllewin Cymru yn ymwneud â dathlu a rhannu'r gorau o'r hyn sydd gan ein hardaloedd llechi i'w gynnig i'r byd, yn hanesyddol a hyd heddiw.

“Rydym yn hynod o falch fod yr holl waith caled sydd wedi bod ynghlwm â’r cais wedi cyrraedd y cam cyffrous yma yn y broses ac yn edrych ymlaen yn fawr at y penderfyniad terfynol yn fuan.

“Fel rhan o’r cais, ein bwriad ydi helpu i gynnig gwell dealltwriaeth o arwyddocâd diwydiant llechi Cymru a’i rôl nid yn unig wrth lunio ein cymunedau, ein hiaith a’n diwylliant ond hefyd wrth roi to ar y byd ac allforio technolegau a phobl yn fyd-eang. Mae’n rhan annatod o’n hanes a’n treftadaeth ni sy’n haeddu cydnabyddiaeth ar lefel rhyngwladol.

“Mae’r cais yn gyfle pwysig iawn i ni ddathlu a chydnabod diwylliant, treftadaeth ac iaith unigryw ardaloedd y chwareli ac i ennyn balchder yng nghyfraniad yr ardal hon i ddynoliaeth a’r byd.”

Ochr yn ochr â’r gwaith o ddatblygu enwebiad mae Cyngor Gwynedd wedi sicrhau arian trwy gronfa Treftadaeth y Loteri Cynllun Lle Arbennig, Arloesi Gwynedd Wledig a Partneriaeth Eryri i weithio ar draws cymunedau chwarelyddol y sir er mwyn ceisio grymuso, ail-gysylltu ac adfywio’r cymunedau hynny – trwy brosiect LleCHI. Mae’r gwaith yma yn cynnwys prosiectau dehongli, celf, digwyddiadau ac arddangosfeydd a thrwy greu Llysgenhadon Ifanc a Llysgenhadon mewn cymunedau a busnesau.

Am ragor o wybodaeth am y cais neu brosiect LleCHI, ewch i www.llechi.cymru neu ddilyn y diweddaraf ar y cyfrifon cyfryngau cymdeithasol: Twitter - @LlechiCymru; Facebook - @LlechiCymruWalesSlate; Instagram - @LlechiCymruWalesSlate