Dathlu Hanes Merched yn Llanystumdwy

Dyddiad: 13/06/2018
posterarchifmenywod_llanyst-1

Bydd Amgueddfa Lloyd George, Llanystumdwy, yn cynnal digwyddiad i ddathlu 100 mlynedd ers i rai ferched gael yr hawl i bleidleisio. Mae’r dathliad yn digwydd ar y cyd gydag Archif Merched Cymru, fel rhan o brosiect Canrif Gobaith.

 

Meddai Megan Cynan Corcoran, Swyddog Cydlynydd Amgueddfa a Gwirfoddoli Cyngor Gwynedd: “Mae’n wych cael cyd-weithio gydag Archif Merched Cymru er mwyn codi ymwybyddiaeth o hanes merched yng Nghymru, ac i ddathlu canmlwyddiant ers i rai merched ennill yr hawl i bleidleisio.

 

“Braf hefyd yw gweld bod yr Amgueddfa yn Llanystumdwy yn rhan o’r dathliad, sydd yn bwysig oherwydd rhaid parhau i gadw hanes Lloyd George yn fyw.” 

 

Mae Llanystumdwy yn sicr wedi chwarae rhan o fewn hanes hawliau i ferched yng Nghymru. Nid yn unig mai yma oedd bro mebyd David Lloyd George, a oedd yn Brif Weinidog rhwng 1916 a 1922, roedd hefyd yn le a welodd golygfeydd cyffrous o ran protestio.

 

Ym Medi 1912 roedd Lloyd George yn Llanystumdwy yn agor Neuadd y Pentref, ond fe darfwyd ar yr achlysur gan aelodau o’r WSPU (Women’s Social and Political Union) fel rhan o’u hymgyrch i ferched gael yr hawl i bleidleisio.

 

Bydd y diwrnod o ddathlu yn cynnwys ‘Sioe ar Daith,’ ble mae pobl yn cael eu hannog i ddod a ffotograffau, llyfrau, dyddiaduron, llythyron, erthyglau, ffilmiau, ‘memorabilia’ neu un rhywbeth sy’n cofnodi hanes a bywyd merched yng Nghymru. Bydd criw o arbenigwyr wrth law i gofnodi a sganio’r eitemau gwahanol.

 

Yn ogystal â hyn, bydd yna arddangosfa arbennig dros dro yn yr Amgueddfa gan Gymru Dros Heddwch a fydd yn sôn am rôl merched mewn heddwch dros y ganrif ddiwethaf. Hefyd bydd yna sgyrsiau, cyfweliadau a chystadleuaeth ysgolion adeg y dathliad.

 

Bydd mynediad am ddim i’r Amgueddfa i un rhywun a fydd yn dod i’r digwyddiad yn Neuadd Llanystumdwy (tocyn ar gael yn y Neuadd). Bydd y dathliad yn cael ei gloi drwy ail greu’r golygfeydd dramatig hynny nôl ym 1912.

 

Mae’r digwyddiad yn cael ei gynnal ar ddydd Sadwrn, 23 Mehefin 2018 yn Neuadd Llanystumdwy rhwng 11yb a 3yp