Partneriaeth Llechi Cymru yn rhannu rhith-gig unigryw i ddathlu Dydd Gŵyl Miwsig 2021 ac 'Enwebiad Safle Treftadaeth y Byd Gogledd Orllewin Cymru'

Dyddiad: 26/01/2021
9Bach_02_(Lisa and Martin) credit_Dewi Glyn Jones

Ym mis Medi 2020, perfformiodd y grŵp 9Bach (bach) a’r bardd Martin Daws, mewn partneriaeth â Chastell Penrhyn a Chyngor Gwynedd, yng Nghanolfan Celfyddydau ac Arloesi Pontio i groesawu asesydd i Wynedd, fel rhan o gais y sir i wneud Tirwedd Llechi Gogledd Orllewin Cymru yn Safle Treftadaeth Byd Unesco.

 

Yn yr amser rhyfedd yma yn sgil Covid, nid oedd yn bosib cynnal 'gig' traddodiadol, ond trwy ddefnyddio technoleg fodern a defnyddio aelodau o swigod teuluol i ffilmio, roedd modd rhannu'r campwaith creadigol yn fyw ar draws y byd, gyda chyfranogwyr yn ymuno o bob cefndir, a phawb yn ymddiddori yn niwylliant a threftadaeth llechi.

 

Dywedodd y Cynghorydd Gareth Thomas, Aelod Cabinet dros Economi a Chymuned Cyngor Gwynedd a fynychodd y digwyddiad “Mae enwebiad Safle Treftadaeth y Byd Tirwedd Llechi gogledd-orllewin Cymru yn ymwneud â dathlu a rhannu'r gorau o'r hyn sydd gan ein hardaloedd llechi i'w gynnig i'r byd, yn hanesyddol a hyd at heddiw.

 

“Mae’r gig hon yn enghraifft o sut mae diwylliant, iaith a chelfyddydau Cymru wedi cael eu dylanwadu gan dirwedd lechi Gwynedd.”

 

Er mwyn ddathlu Dydd Miwsig Cymru sy'n cael ei gynnal ar 5 Chwefror 2021, bydd y profiad cerddorol unigryw hwn yn cael ei rannu'n gyhoeddus am y tro cyntaf. Mae Lisa Jên Brown, yn gantores a chyfansoddwraig sy’n uchel ei pharch yn rhyngwladol, ac un anwyd ac a fagwyd ym Methesda ac yn cael ysbrydoliaeth greadigol gan dirwedd chwarela Dyffryn Ogwen.

 

Meddai Lisa: “Bethesda, ble cefais fy ngeni a fy magu - fy hynafiaid ymhlith yr ymsefydlwyr cyntaf yma - yn gweithio yn y chwarel - lle rydw i'n syllu o ffenest fy ystafell wely hyd heddiw. Nid yw'n gyd-ddigwyddiad bod cymaint o artistiaid .... beirdd, awduron, cerddorion, actorion a chantorion yn dod o Fethesda, sut allwch chi beidio â chymryd ysbrydoliaeth o hanes a harddwch y lle hwn - mae afonydd yn rhedeg fel gwythiennau oer o rew ac mae'r mynyddoedd yn sefyll fel Duwiau anferth.

 

“Mae'r chwarel lechi yn rhan o'r hanes a'r dirwedd honno, mae'n newid lliwiau a siapiau, y caledi a'r dioddefaint, ynghyd â'r wleidyddiaeth, y tynnu coes, y gymuned a ffurfiodd a'r chwerthin a'r crio sy'n atseinio rhwng y llechi porffor hyn - i ni sy'n agored i wrando ar hynny ... mae'n gyffrous.

 

“Gyda pharch at yr hanes yma, does dim amheuaeth ei fod yn tanio ac yn cryfhau ein creadigrwydd.”

 

Mae Martin Daws yn fardd llafar clodwiw ac yn gyn Awdur Llawryfog Pobl Ifanc dros Gymru, mae wedi symud i Fethesda ac mae ei waith yn cael ei ddylanwadu gan y gymuned leol.

Dywedodd Martin: “Mae amgylchedd y chwareli llechi yma’n wythïen mor ddwfn o hanes cymdeithasol, amgylcheddol, gwleidyddol a byd-eang. Rwy'n ei fwyngloddio am ysbrydoliaeth ac yn ei fwydo gyda fy ngherddi. Yr agosaf y byddaf yn edrych ar amgylchedd y chwarel, y mwyaf y gallaf weld yr hanes hwn, ac arsylwi ar natur yn iacháu'r gwastraff llechi toredig. ”

 

Rydyn ni'n mawr obeithio y byddwch chi'n mwynhau'r perfformiad, a'ch bod chi'n cael cipolwg ar feddyliau creadigol dau o'n hartistiaid talentog, a blas o'n tirwedd lechi gwych. 

 

 

Gallwch gefnogi cais Tirwedd Llechi Gogledd Orllewin Cymru i fod  yn Safle Treftadaeth Byd Unesco drwy fynd i wefan www.llechi.cymru

 

Bydd y perfformiad i’w weld ar wefan www.amam.cymru neu drwy ap AM.

 

 

LLUN: Lisa Jên Brown a Martin Hoyland - 9bach (bach) Hawlfraint Dewi Glyn Jones.