Cyngor yn galw am ystyried effaith Wylfa Newydd ar Wynedd

Dyddiad: 16/01/2018

Mae Aelod Cabinet Amgylchedd Cyngor Gwynedd wedi ysgrifennu at y cwmni sy’n bwriadu datblygu’r atomfa Wylfa Newydd arfaethedig i ofyn fod llawer iawn mwy o ystyriaeth o sgil-effeithiau’r cynllun ar Wynedd yn cael eu hymgorffori i’w cynlluniau terfynol.

Mewn ymateb i ymgynghoriad anffurfiol diweddar gan gwmni Pŵer Niwclear Horizon ar eu cynlluniau ar gyfer yr Wylfa Newydd, mae’r Cynghorydd Dafydd Meurig wedi nodi siom fod sylwadau blaenorol Cyngor Gwynedd a gyflwynwyd i ymgynghoriadau dros y tair blynedd diwethaf wedi eu diystyru hyd yma.

Tra’n cydnabod fod datblygiad arfaethedig Wylfa Newydd yn gynllun arwyddocaol iawn i ardal gogledd orllewin Cymru gyfan, yn ei lythyr at Horizon, mae Aelod Cabinet Gwynedd yn nodi siom nad ydi’r cwmni wedi addasu eu cynigion o gwbl yn dilyn ymatebion y Cyngor i’w hymgynghoriadau blaenorol.

Meddai’r Cynghorydd Dafydd Meurig, Aelod Cabinet Amgylchedd Cyngor Gwynedd:

“Does dim dwywaith y bydd datblygiad arfaethedig Wylfa Newydd ar Ynys Môn yn cynnig cyfleoedd i’r economi leol, gan gynnwys yma yng Ngwynedd. Ond mae’n sicr hefyd o greu heriau i ni fel sir o ran materion isadeiledd a thrafnidiaeth, cyflenwad tai allai fod ei angen ar gyfer gweithwyr yn ystod y cyfnod adeiladu, y farchnad lafur lleol, gwasanaethau cyhoeddus a’r iaith Gymraeg.

“Dyna pam yr ydw i wedi ysgrifennu at gwmni Pŵer Niwclear Horizon i fynegi ein pryderon fod yna ddiffyg amlwg wedi bod hyd yma wrth ystyried sgil-effaith y datblygiad ar Wynedd. Yn wir, prin iawn ydi’r cyfeiriad at sgil effeithiau posib ar Wynedd o gwbl yn nogfennau ymgynghorol diweddaraf y cwmni.

“Fel Cyngor, rydan ni’n bryderus fod llawer iawn o gynlluniau’r cwmni wedi eu seilio ar ragdybiaethau penodol, ac rydan ni’n awyddus fod Horizon yn dysgu gwersi o ddatblygiad atomfa Hinkley Point yng Ngwlad yr Haf. Yno, mae sgil effeithiau na chafodd eu rhagdybio yn cael eu profi, ac mae’n bwysig cofio mai ryw 5,600 o weithiwyr y mae disgwyl eu gweld yno ar ei fwyaf, o’i gymharu gyda hyd at 9,000 o weithwyr yn ystod cyfnod adeiladu’r Wylfa Newydd.

“Mae Cyngor Gwynedd felly yn galw ar Bŵer Niwclear Horizon i roi llawer mwy o ystyriaeth i beth allai ddigwydd os na fydd rhagdybiaethau’r cwmni yn cael eu gwireddu. Yn benodol does dim i warantu y bydd pob un o’r gweithlu sylweddol fydd ynghlwm ag adeiladu’r atomfa yn dewis byw ar y safle mae’r cwmni yn bwriadu ei glustnodi ar eu cyfer. Byddai sgil effaith sylweddol iawn ar yr ardal ehangach pe byddai niferoedd uchel o’r gweithlu yn penderfynu byw yng nghymunedau Gwynedd.

“Felly, galwn ar Horizon i baratoi cynlluniau mwy manwl fydd yn rhoi ystyriaeth deilwng i’r posibilrwydd cryf y gallai nifer sylweddol o’r 9,000 o staff benderfynu byw yng Ngwynedd. Byddai hyn yn ei dro yn debygol iawn o gael effaith ar yr iaith Gymraeg, cymunedau Gwynedd a’r stoc dai lleol ac mae angen cynnal gwaith ar fyrder i ystyried hyn.

“Yn ogystal, byddai nifer o staff yn teithio’n ddyddiol i safle’r atomfa ynghyd a chludo nwyddau a deunyddiau i’r safle yn sicr o gael effaith sylweddol ar drafnidiaeth yn yr ardal yn ystod cyfnod yr adeiladu. Rydym hefyd wedi galw ar y cwmni i roi llawer mwy o sylw i’r effaith tebygol ar y farchnad lafur a’r economi leol ynghyd a’r sgil-effaith anorfod ar wasanaethau cyhoeddus yn yr ardal.

“Mae’r rhain i gyd yn faterion sydd angen llawer mwy o ystyriaeth gan y cwmni. Rydan ni wedi cynnig sylwadau llawn i gwmni Pŵer Niwclear Horizon gan amlygu ein hawydd fod ystyriaeth llawer mwy penodol o ardrawiad posib Wylfa Newydd ar Wynedd yn cael eu hymgorffori yn eu cais ar gyfer Gorchymyn Cydsyniad Datblygu (DCO) i Lywodraeth y DU yn y misoedd nesaf.

“Fel Cyngor, rydan ni’n gefnogol i’r cyfleoedd ddaw yn sgil y datblygiad, ond gan gydnabod y bydd sgil-effeithiau negyddol anorfod. Mae’n allweddol bwysig felly fod pob ymdrech yn cael ei wneud gan yr holl gyrff perthnasol i ymateb yn rhagweithiol os ydym am wneud y mwyaf o’r cyfleoedd a lleihau’r sgil effeithiau cymaint a phosib. Rydan ni’n gobeithio felly y bydd Horizon yn rhoi ystyriaeth llawn a buan i’r pryderon mae’r Cyngor wedi eu hamlygu a byddem yn awyddus iawn i gael trafodaeth mor fuan a phosib i ystyried y ffordd orau ymlaen.”

Mae disgwyl i gwmni Pŵer Niwclear Horizon gyflwyno eu cais am Orchymyn Cydsyniad Datblygu ar gyfer cynllun Wylfa Newydd i Lywodraeth y DU ym mis Mawrth 2018, gyda dyfarniad i ddilyn yn ystod haf 2019.