Cynllun cymorth prynwyr tro cyntaf yn ennill gwobr tai Cymru

Dyddiad: 13/10/2021
1CraigabIago

Mae cynllun grant arloesol i helpu prynwyr tro cyntaf foderneiddio cartrefi gwag yng Ngwynedd ac Ynys Môn wedi ennill gwobr tai pwysig.

Enillodd y cynllun Grant Cartrefi Gwag Prynwyr Tro Cyntaf wobr 2021 y Sefydliad Tai Siartredig ar gyfer Cefnogi Cenedlaethau'r Dyfodol yng Nghymru.

Cyflwynwyd gwobr CIH Cymru yn ddiweddar i Dimau Cartrefi Gwag y ddau awdurdod lleol cyfagos.

Mae Gwynedd ac Ynys Môn wedi bod yn cydweithio i gyflawni'r cynllun £2.5 miliwn ers 2018. Maent wedi helpu 155 o brynwyr tro cyntaf drwy ddefnyddio cyllid o Bremiwm Ail Gartrefi Treth y Cyngor a chronfeydd adfywio Llywodraeth Cymru.

Mae nifer o gymunedau arfordirol a gwledig Cymru wedi gweld cynnydd aruthrol mewn prisiau tai, gyda llawer o eiddo'n cael eu prynu fel ail gartrefi a/neu wyliau, neu gan bobl sydd wedi penderfynu adleoli o rannau mwy trefol o'r DU i ymddeol neu weithio gartref.

Meddai’r Cynghorydd Craig ab Iago, Aelod Cabinet Tai ac Eiddo Cyngor Gwynedd: 

"Un o'n prif amcanion yw sicrhau bod gan bobl Gwynedd fynediad i gartref addas sydd o safon uchel, yn fforddiadwy ac yn gwella ansawdd eu bywyd ac mae'r Tîm Cartrefi Gwag yn darparu rôl hanfodol o ran galluogi hyn i lawer o'n trigolion.

"Hoffwn ddiolch i'r timau cartrefi gwag o'r ddau awdurdod a helpodd i yrru a chyflwyno'r cynllun ar adeg pan rydym yn wynebu argyfwng tai. Hoffem ddiolch hefyd i’r ddau gyngor am gefnogi'r cynllun arloesol hwn sy'n ein galluogi i ddefnyddio arian o bremiwm Treth y Cyngor Ail Gartrefi mewn modd mor gadarnhaol a buddiol."

Dywedodd deilydd portffolio Tai Ynys Môn, y Cynghorydd Alun Mummery:

"Yn dilyn y cynnydd dramatig mewn prisiau tai a welwyd yn 2020 yn Ynys Môn a Gwynedd, mae’r angen i gefnogi prynwyr tro cyntaf yn allweddol bwysig. Gan gydnabod yr angen cyfunol i gefnogi prynwyr tro cyntaf a dod â thai gwag hirdymor yn ôl i ddefnydd fel cartrefi cyntaf, mae'r ddau awdurdod lleol wedi sefydlu a chyflwyno cynllun cymorth arloesol i gynorthwyo prynwyr tro cyntaf lleol i dalu costau adnewyddu cartrefi gwag sydd newydd eu prynu i'w defnyddio fel eu cartref newydd."

Mae'r ddwy sir wedi sefydlu cynlluniau ychydig yn wahanol, ond wedi bod yn gweithio mewn partneriaeth â'i gilydd a Llywodraeth Cymru i sicrhau cyllid, ychwanegu gwerth, monitro cynnydd, cyfri allbynnau, mynd i'r afael â materion cyffredin a rhannu arfer da.

Mae'r cynllun hefyd wedi'i ariannu gan Raglen Trawsnewid Trefi Llywodraeth Cymru. Croesawyd y newyddion am y wobr gan Lywodraeth Cymru.

Dywedodd Julie James, Gweinidog Newid Hinsawdd Llywodraeth, sy'n gyfrifol am dai, "Mae ein Rhaglen Trawsnewid Trefi wedi cefnogi'r gwaith o ddarparu amrywiaeth o ymyriadau i sicrhau bod eiddo'n cael ei ddefnyddio unwaith eto , gan gynnwys cymorth wedi'i dargedu i brynwyr tro cyntaf sy'n darparu cartrefi y mae mawr eu hangen ar gyfer cymunedau lleol.”

"Rwy'n falch iawn bod y Sefydliad Tai Siartredig wedi cydnabod cyfraniad sefydliadau ac unigolion allweddol ac wedi dathlu'r arfer gorau hwn ar gyfer y sector tai ledled Cymru. Mae mynd i'r afael â'r heriau a'r cyfleoedd sy'n gysylltiedig ag eiddo gwag yn bolisi allweddol i Lywodraeth Cymru ac mae'n wych gweld gwaith fel hyn yn cael ei wneud ar draws Gogledd Orllewin Cymru."