Gwynedd yn galw am ddeddfwriaeth cenedlaethol i reoli defnydd 'jetskis'

Dyddiad: 01/10/2020
Yn dilyn cyfres o achosion a phryderon dros yr haf am ddefnydd peryglus ac anghyfrifol  o fadau dŵr personol neu ‘jetskis’, mae Cyngor Gwynedd yn galw ar Lywodraeth y Deyrnas Unedig i gyflwyno deddfwriaeth fydd yn rheoli defnydd y badau hyn.

 

Mewn cyfarfod llawn o Gyngor Gwynedd heddiw (1 Hydref), cefnogwyd rhybudd o gynnig gan Aelod Cabinet Cyngor Gwynedd, y Cynghorydd Gareth Thomas sydd â chyfrifoldeb am faterion morwrol yn unfrydol gan aelodau’r Cyngor.

 

Meddai’r Cynghorydd Gareth Thomas: “Dros y blynyddoedd diwethaf, mae nifer o cwynion a phryderon gan gymunedau am ddefnydd peryglus o ‘jetskis’ wedi cynyddu yn sylweddol. Yn dilyn y cyfnod clo, rydym wedi gweld cynnydd pellach mewn pryderon o’r fath ynghyd â damwain angheuol ger arfordir Gwynedd.

 

“Yn anffodus, oherwydd bwlch yn y gyfraith, ychydig iawn o rym sydd gan awdurdodau lleol i reoli’r defnydd o’r cerbydau yma ac mae cyfres o lywodraethau wedi methu deddfu ac ymdrin gyda’r maes pwysig yma. Nid yw hyn yn bryder sy’n unigryw i Wynedd wrth gwrs a byddai cyflwyno deddfwriaeth yn hwyluso rheoli’r sefyllfa ar hyd arfordir y wlad.

 

“Mae’n rhyfedd o fyd lle nad oes unrhyw reoleiddio mewn gwirionedd i reoli badau sy’n gallu teithio ar gyflymder uwch na 40mya gan unrhyw un o unrhyw oed heb yr angen am hyfforddiant, yswiriant neu drwydded o gwbl.

 

“Yn syml, yr hyn rydym am ei weld ydi fod pob bad dŵr personol yn gorfod cael trwydded ac yswiriant cyn ei ddefnyddio ar y môr a bod pob gyrrwr yn cael prawf ar ei allu i drin y peiriant ac yn cael prawf ar ei wybodaeth o reolau mordwyo.

 

“Rydw i’n ddiolchgar iawn i gynghorwyr ar draws y grwpiau gwleidyddol am eu cefnogaeth i’r cynnig pwysig yma. Byddwn rwan yn symud ymlaen i alw ar Lywodraeth y Deyrnas Unedig i weithredu ar frys ac i greu deddfwriaeth fydd wir yn rheoli badau dŵr personol ar y môr yn yr un ffordd a mae rheolau yn eu lle ar gyfer beiciau modur ar y ffordd.”

 

Ar hyn o bryd, mae Cyngor yn gweinyddu trefn sydd yn gorfodi bob bad pŵer sy'n lansio o draethau a harbyrau Gwynedd gofrestru, ac yn gofyn i rif cofrestru fod yn weladwy ar ddwy ochr y llestr. Ond mae pwerau gorfodaeth y Cyngor yn gyfyngedig heb ddeddfwriaeth i reoli’r defnydd o fadau dŵr personol.

 

Mae’r Cynghorydd Selwyn Griffiths yn cynrychioli ward Porthmadog (Gorllewin). Meddai: “Dros yr haf, rydym wedi gweld pobl y heidio i draethau’r ardal fel traeth y Greigddu, gyda sefyllfa gyfan-gwbl o deuluoedd yn ymdrochi ochr-yn-ochr ag unigolion yn gyrru jetskis. Mae rheoliadau cenedlaethol caeth yn bodoli ar dir mawr Ewrop ac mae’n sefyll i reswm fod angen deddfu i sicrhau trefniadau tebyg yma yng Nghymru a gweddill y Deyrnas Unedig.”

 

Ychwanegodd y Cynghorydd Dewi Roberts, sy’n cynrychioli ardal Abersoch ar Gyngor Gwynedd: “Mae’r traethau yn yr ardal yma yn hynod boblogaidd bob blwyddyn ac mae nifer fawr yn tyrru yma i fwynhau y môr. Rydym yn awyddus i bobl allu mwynhau yn saff ac felly mae’n holl bwysig fod y rhai sy’n defnyddio pob math o fadau pŵer wedi derbyn hyfforddiant. Er enghraifft, mae’n rhyfeddol meddwl fod dim gofyniad cyfreithiol am unrhyw gymwysterau ar hyn o bryd i bobl sy’n defnyddio jetski ac felly roeddwn i’n falch o gefnogi’r rhybudd o gynnig yn y Cyngor ac yn gobeithio y bydd y llywodraeth yn ymateb yn gadarnhaol.”

 

Dywedodd y Cynghorydd Gethin Glyn Williams, aelod Abermaw ar Gyngor Gwynedd: “Mae’r diwydiant twristiaeth yn eithriadol o bwysig i drefi fel Abermaw. Er mwyn sicrhau fod y diwydiant yn ffynnu, mae’n bwysig ei bod yn gwneud popeth o fewn ein gallu i sicrhau fod ein traethau mwyaf poblogaidd yn llefydd saff. Mae’r diffyg presennol mewn deddfwriaeth bresennol yn tanseilio hyn ac rydym am weld y llywodraeth yn cymryd camau ar frys i daclo’r sefyllfa.”

 

Mewn cyfarfod llawn o Gyngor Gwynedd ar 1 Hydref 2020, fe wnaeth cynghorwyr gefnogi rhybudd o gynnig oedd yn nodi: “Mae’r Cyngor yn galw ar Lywodraeth y DU i greu deddfwriaeth i reoli badau pŵer a cerbydau dŵr personol ar y môr yn yr un modd a beiciau modur ar y tir. Hynny yw bod pob bad dŵr personol yn gorfod cael trwydded ac yswiriant cyn ei ddefnyddio ar y môr a bod pob gyrrwr yn cael prawf ar ei allu i drin y peiriant ac yn cael prawf ar ei wybodaeth o reolau mordwyo.”

 

Bydd y Cyngor rwan yn ysgrifennu at Lywodraeth y Deyrnas Unedig i alw am ddeddfwriaeth.