Adroddiad Cabinet yn amlygu pwysau ar wasanaethau lleol allweddol

Dyddiad: 08/10/2018

Bydd adroddiad a fydd gerbron Cabinet Gwynedd ar 16 Hydref sy’n adolygu gwariant y Cyngor ar ôl pum mis cyntaf blwyddyn ariannol 2018/19 yn dangos bod tri chyllideb adrannol penodol yn dod o dan bwysau sylweddol.

 

Tra bod yr adroddiad yn nodi bod gwariant cyffredinol Cyngor Gwynedd am y flwyddyn yn debygol o barhau i fod o fewn y gyllideb a osodwyd, rhagwelir y bydd gwariant ar Wasanaethau Plant £1 miliwn yn fwy na'r gyllideb oedd wedi ei bennu ar gyfer y flwyddyn; gyda gwariant ar Addysg £0.75 miliwn yn uwch na'r hyn a ragwelwyd yn wreiddiol. Yn ogystal, rhagwelir y bydd gwariant ar Wasanaethau Priffyrdd a Bwrdeistrefol £0.6miliwn yn uwch am y flwyddyn oherwydd bod costau atgyweirio ffyrdd yn uwch yn dilyn y gaeaf difrifol, ynghyd â chostau gweithredol uwch casglu a gwaredu gwastraff. Ar yr un pryd, mae tanwariant rhagamcanol mewn meysydd eraill o fewn cyllideb y Cyngor yn golygu fod yr awdurdod yn debygol o aros o fewn ei gyllideb cyffredinol am y flwyddyn.

 

Mae'r adroddiad gan Aelod Cabinet Cyllid y Cyngor, y Cynghorydd Peredur Jenkins, yn argymell bod Aelodau'r Cabinet ar gyfer y gwasanaethau perthnasol yn adrodd yn ôl iddo gyda'u cynlluniau i leihau'r gorwariant rhagamcanol i'r graddau y bo hynny'n bosib.

 

Meddai: "Mae'n rhaid derbyn bod y gorwariant yn y meysydd hyn yn ganlyniad i raddau helaeth i’r ffaith fod mwy o blant angen gofal a chostau uwch na'r hyn a ragwelwyd i gludo plant i'r ysgol. Ar yr un pryd, mae'n rhaid sicrhau ein bod yn craffu’n fanwl ar bob agwedd o’n gwariant yn y meysydd hyn i sicrhau nad oes modd osgoi y gwariant ychwanegol ac nad ydym yn methu unrhyw gyfleoedd i gyfyngu’r gwariant ychwanegol yma.

 

"Mae'r gorwariant rhagamcanol yma yn tanlinellu'r sefyllfa ddifrifol y mae awdurdodau lleol yn ei wynebu o ganlyniad i'r cyfyngiadau ariannol eithafol a gyflwynir gan y llywodraeth ganolog, ynghyd â chostau cynyddol darparu gwasanaethau lleol.

 

"Rwy'n gwybod bod fy nghyd Aelodau Cabinet eisoes yn gweithio gyda'r Penaethiaid Adran perthnasol i adnabod ffyrdd o leihau'r gorwariant rhagamcanol, ac mae'n bwysig fy mod yn cael y cyfle i graffu’r cynlluniau hynny yn fanwl i sicrhau nad ydym yn colli unrhyw cyfleoedd posib i leihau costau."

 

Ychwanegodd y Cynghorydd Dilwyn Morgan, yr Aelod Cabinet dros Wasanaethau Plant: "Mae gwasanaethau plant ar draws y wlad yn dod o dan bwysau ariannol digynsail. Er bod hyn yn sefyllfa hynod o bryderus, ac mae arnaf ofn nad yw’r sefyllfa yng Ngwynedd yn wahanol.

 

"Ar ddechrau'r flwyddyn ariannol, fe wnaethom seilio ein cyllideb ar nifer y plant yr oeddem yn gwybod y byddai angen i'r Cyngor ofalu amdanynt yn ystod 2018/19 ond yn anffodus, gwelsom gynnydd yn y niferoedd yma yn ystod y pum mis cyntaf.

 

"Waeth beth yw'r gost, diogelwch ein plant yw ein prif flaenoriaeth fel Cyngor. Fodd bynnag, mae'r sefyllfa bresennol yn tanlinellu’r ffaith nad yw’n bosib i lywodraeth leol barhau am gyfnod amhenodol pellach heb yr adnoddau ychwanegol maent eu hangen.

 

"Bydd methiant i gyllido llywodraeth leol yn ddigonol yn golygu y bydd sefyllfaoedd fel hyn yn dod yn fwy cyffredin ac ni fydd modd osgoi effaith hyn ar fywydau pobl."