Gwynedd yn Le Arbennig yng Nghymru ac yn derbyn hwb gan y Loteri Genedlaethol

Dyddiad: 09/04/2018

Mae Gwynedd ymysg pum man arbennig ar draws Cymru sy’n dathlu heddiw wrth iddynt rannu bron i £1.5 miliwn o arian gan y Loteri Genedlaethol i gefnogi eu datblygiad diwylliannol yn y dyfodol.

O galon diwydiant llechi Gogledd Cymru ac arfordir Bae Colwyn i fryniau Preseli Sir Benfro a threfi’r Barri a Llanelli yn Ne Cymru, bydd yr arian o gynllun arloesol Lle Arbennig Cronfa Dreftadaeth y Loteri yn galluogi’r pum cymuned lwyddiannus i archwilio sut y gall eu treftadaeth unigryw helpu i greu dyfodol llwyddiannus. Byddant hefyd yn ystyried sut y gallai nodweddion diwylliannol eu hardal gyfrannu at fynd i’r afael â materion ehangach fel tlodi, cyflogaeth, iechyd ac addysg.

Diolch i chwaraewyr y Loteri Genedlaethol, bydd y Cynllun Lle Arbennig yn cael ei roi ar waith ledled y DU, ond mae Cronfa Dreftadaeth y Loteri wedi creu rhaglen unigryw yng Nghymru sy’n ymateb i anghenion penodol y wlad, gan elwa trefi ac ardaloedd gwledig yn yr un modd.

Creu llefydd arbennig, ar gyfer pobl

Mae’r arian yn rhoi treftadaeth wrth wraidd meddwl ar y cyd i greu mannau gwell i bobl fyw a gweithio ynddyn nhw, ac ymweld â nhw.

Wrth sôn am y cyhoeddiad heddiw, dywedodd y Farwnes Kay Andrews, ymddiriedolwr y DU a Chadeirydd Cronfa Dreftadaeth y Loteri yng Nghymru

"Mae treftadaeth a diwylliant yn rhoi hunaniaeth unigryw i le ac yn ei wneud yn arbennig ar gyfer y bobl sy'n byw yno, boed yn etifeddiaeth y diwydiant llechi yng Ngogledd Cymru neu harddwch hudol bryniau Preseli. Bydd ein rhaglen Lle Arbennig yn dangos sut y gall adeiladu ar y gwreiddiau cryf hyn arwain at effaith gadarnhaol anferth ar economïau lleol o ran iechyd, cyflogaeth ac addysg, yn ogystal â meithrin cydlyniant a balchder cymunedol.

“Diolch i chwaraewyr y Loteri Genedlaethol, rydyn ni’n galluogi newid mewn meddylfryd, gan annog arweinwyr lleol i ddod ynghyd a chydnabod y gall treftadaeth fod yn sbardun ar gyfer newid, ac y dylai fod.”

Partneriaethau ymarferol a rhwydweithiau newydd

Mae Cyngor Gwynedd yn datblygu cais am statws Treftadaeth Byd ar gyfer tirwedd llechi Gogledd Orllewin Cymru fel yr eglura’r Aelod Cabinet am Ddatblygu Economaidd ar Gyngor Gwynedd, y Cynghorydd Ioan Thomas:

“Treftadaeth yw’r hyn sy’n ein gwneud yn unigryw ac mae'n denu twristiaid ac ymwelwyr tra’n ysbrydoli trigolion a busnesau lleol. Ein nod yw dathlu cyfraniad anhygoel Gogledd Cymru i weddill yn sgil y gwaith cynhyrchu llechi ac allforio cynnyrch, pobl a thechnolegau; ac ynghyd â hynny yn dathlu hunaniaeth ddiwylliannol gynhenid y diwydiant sy'n cynnwys ei ddylanwad ar grefydd, yr iaith Gymraeg, y celfyddydau, gofal cymdeithasol ac addysg yng Ngogledd Cymru.

"Bydd prosiect LleCHI hefyd yn cefnogi ein nod o wireddu'r weledigaeth o adfywio cymunedau a'r economi leol yn sgil y dreftadaeth hon, yn benodol drwy ailgysylltu pobl leol yn y cymunedau gyda'u treftadaeth ddiwylliannol hynod gyfoethog.

 "Mae LleCHI yn ffurfio rhan o gyfres ehangach o brosiectau a gweithgareddau sy'n cael eu datblygu i gefnogi adfywiad ein cymoedd llechi - blaenoriaeth i Gyngor Gwynedd a'i bartneriaid fel rhan o broses enwebu Treftadaeth Byd."

 Ychwanegodd yr Arglwydd Elis-Thomas, Gweinidog Llywodraeth Cymru ar gyfer Twristiaeth, Diwylliant a Chwaraeon:

"Cydnabyddir pwysigrwydd lle gan Lywodraeth Cymru fel bod yn hanfodol er mwyn ein lles yn y dyfodol ac rwyf yn croesawu'r buddsoddiad hwn gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri i gefnogi cymunedau i ddatblygu ac i hybu eu hasedau diwylliannol.

"Nid oes unrhyw amheuaeth bod cymunedau a diwylliant yn mynd law yn llaw ac edrychaf ymlaen at weld y rhaglen hon yn cyfrannu ymhellach at y gwaith da rwyf wedi’i weld ledled Cymru wrth ddatblygu partneriaethau ymarferol ac effeithiol sy’n helpu i amlygu, cynnal a gwella llawer o Lefydd Arbennig Cymru.”