Gweithio gyda natur i fynd i'r afael â problem gwylanod

Dyddiad: 20/02/2018
Porthmadog-Hebog-Hawk

Mae Cyngor Gwynedd yn cyflogi recriwtiaid unigryw i fynd i’r afael â phroblemau yn ymwneud â gwylanod ger ysgol gynradd ym Mhorthmadog.

Dros y misoedd nesaf, bydd cwmni arbenigol yn defnyddio hebogiaid, i gadw golwg ar yr awyr uwch ben Ysgol Eifion Wyn a Chanolfan Hamdden Glaslyn sydd gerllaw, er mwyn cadw’r gwylanod problemus draw.

Y llynedd, fe fuodd swyddogion y Cyngor yn delio gyda phroblemau a achoswyd gan wylanod a oedd yn hedfan i lawr o do canolfan hamdden y dref ac ar iard Ysgol Eifion Wyn. Roedd y gwylanod yn nythu ar do’r ganolfan, a chan fod rhai cywion wedi disgyn lawr i dir yr ysgol, roedd yr adar hŷn yn peri pryder i’r ysgol.

Meddai Aelod Cabinet Cyngor Gwynedd, y Cynghorydd Dafydd Meurig: “Mae gwylanod i’w gweld bob dydd ar hyd arfordir Gwynedd, ac mewn rhai achosion maen nhw’n gallu bod yn destun pryder i drigolion lleol. Y llynedd yn arbennig, roedd yna broblem ym Mhorthmadog, gydag adroddiadau am wylanod yn hedfan lawr ar iard yr ysgol a oedd yn naturiol yn destun pryder i’r disgyblion a staff.

“Mae gwylanod yn rhywogaeth sydd wedi’i warchod, ac felly roedd yr opsiynau i’r Cyngor ymdrin gyda’r broblem wedi eu cyfyngu. Ond, ar ôl ystyried y sefyllfa, fe benderfynwyd mai’r ffordd orau ymlaen fydd i recriwtio arbenigwyr naturiol i ddelio gyda phroblem y gwylanod. Bydd cwmni arbenigol rŵan yn ymweld yr ardal yn rheolaidd dros y misoedd nesaf gydag adar ysglyfaethus yn gweithio i gadw’r gwylanod draw.”

Ychwanegodd Pennaeth Ysgol Eifion Wyn, Carys Jones: ““Roedd y gwylanod yn gonsyrn go iawn am gyfnod yr haf diwethaf, ac maen nhw’n gallu bod yn ddychrynllyd iawn i’w disgyblion ieuengaf.

“Rydan ni’n falch iawn ein bod wedi gallu gweithio gyda Chyngor Gwynedd a’r cwmni arbenigol i ganfod ffordd ymlaen. Yn ogystal â symud y gwylanod ymlaen, rydan ni wedi gallu defnyddio’r profiad fel bod y disgyblion yn dysgu mwy am a chyfarfod yr adar ysglyfaethus fydd yn cadw'r gwylanod draw.”

Mae’r newyddion diweddaraf wedi ei groesawu gan gynghorwyr sir lleol dros Borthmadog, Nia Jeffreys a Selwyn Griffiths.

Meddai’r Cynghorydd Nia Jeffreys, sy’n lywodraethwr yn Ysgol Eifion Wyn: “Roeddwn wedi dychryn ar ôl gweld y gwylanod yn plymio’n ymosodol ar bobl y tu allan i’r ysgol yr haf diwethaf.

“Rwyf yn gwybod mai trio gwarchod eu cywion oeddan nhw - felly dwi’n falch bod staff y Cyngor wedi canfod ffordd sydd yn gweithio efo natur a fydd ddim yn niweidio’r gwylanod.

“Rwyf yn gobeithio bydd gweithrediad cynnar y Cyngor yn arbed y gwylanod rhag creu problemau eto, ac rydw i’n edrych ymlaen at weld yr adar ysglyfaethus yn esgyn i’r awyr las uwchben Porthmadog yr haf yma.”

Ychwanegodd Cynghorydd Porthmadog –  Gorllewin, Selwyn Griffiths: “Yn ogystal a bod yn aelod lleol, rydw i hefyd yn daid i ddisgybl sy’n mynychu’r ysgol.

“O’m sgyrsiau wrth giat yr ysgol, rydw i’n gwybod fod y gwylanod wedi bod yn bryder go iawn i ddisgyblion a rhieni. Rydw i’n falch ofnadwy for y Cyngor wedi gwrando i’n pryderon ni a’u bod nhw wedi cymryd cama a fydd gyda gobaith yn datrys y broblem.”