Holiadur Strategaeth Ariannol Cyngor Gwynedd

Mae'r sefyllfa ariannol fydd yn wynebu Cyngor Gwynedd dros y blynyddoedd nesaf yn fwy heriol nag erioed. Yn 2019/20 yn unig, bydd Cyngor Gwynedd yn wynebu bwlch ariannol o bron i £13 miliwn. Mae hyn oherwydd:

 

£m

Chwyddiant

9.5

Mwy o blant a phobl hŷn angen help

3.0

Gostyngiad eto yn yr arian yr ydym yn ei gael gan y Llywodraeth

0.5

Cyfanswm

13.0

Gan fod Gwynedd wedi bod yn torri ar wariant ers dros ddegawd, mae’r Cyngor bellach yn cyrraedd pendraw'r hyn sy’n bosib heb orfod gweithredu toriadau dwfn. Er mwyn ymdopi â’r sefyllfa heriol, mae adrannau’r Cyngor wedi bod yn chwilio am ffyrdd o leihau eu gwariant neu greu incwm ychwanegol. 

Rydym eisoes wedi holi barn pobl Gwynedd ynglŷn â pha wasanaethau lleol sydd bwysicaf iddyn nhw.

 

Mae canlyniadau’r arolwg - sef arolwg "Pa wasanaethau sy'n bwysig i chi?" a gynhaliwyd yn Hydref 2018 - i'w gweld yma.  

 

Mae canlyniadau arolwg "Pa wasanaethau sy'n bwysig i chi?" yn dangos yn glir fod y gwasanaethau mae’r Cyngor yn eu darparu yn bwysig neu’n hanfodol bwysig i bobl Gwynedd neu i garfan neu gymuned benodol o fewn y sir. Mewn ymateb i’r hyn mae pobl Gwynedd eisoes wedi ei ddweud, rydym fel Cyngor yn bwriadu: 

  • gwarchod gwasanaethau rheng flaen drwy arbed £2 filiwn pellach o wariant ar wasanaethau canolog a gwasanaethau “swyddfa gefn” a drwy ddarganfod ffyrdd newydd o gyflawni gwasanaethau fydd ddim yn effeithio ar y cyhoedd;
  • gwarchod Gofal ac Addysg (y ddau faes sy’n gyfrifol am bron i 2/3 o wariant y Cyngor) yn benodol drwy beidio gofyn i ysgolion gyfrannu at arbedion pellach yn 2019/20 a drwy gyfyngu cyfraniad y ddau faes i arbedion effeithlonrwydd neu arbedion fydd yn cael effaith ymylol;
  • gwarchod y gyllideb Trafnidiaeth Gyhoeddus fel maes sy’n flaenoriaeth i grwpiau sydd â nodweddion gwarchodedig (pobl dan 25 oed, pobl dros 65 oed a phobl anabl yn benodol);
  • cyfyngu’r toriadau sy’n effeithio ar y Sector Busnes i’r lleiafswm posib.

Fel Cyngor rydym eisoes wedi bod yn cynllunio rhai arbedion dros y blynyddoedd a fu, a drwy fynd ar ôl grantiau pellach mae modd dod a’r bwlch sy'n ein wynebu i lawr o £13miliwn i £6.8miliwn. 

Mae'r Cyngor hefyd wedi adnabod cyfleoedd ar gyfer lleihau costau swyddfa gefn ymhellach ac yn obeithiol y bydd modd darganfod pethau eraill fydd yn arbed swm o £2miliwn.  

Dim ond dwy ffordd sy’n agored i’r Cyngor gwrdd â’r bwlch o £4.8miliwn sy’n weddill ar gyfer 2019/2020 - sef arbed mwy neu gynyddu'r Dreth Cyngor:

  • Arbed mwy: Mae'r Cyngor yn meddwl bod modd cyflawni arbedion pellach fyddai'n cynhyrchu £1miliwn yn 2019/20. Dyma'r cynigion fydd yn cael yr effaith lleiaf ar drigolion y Sir.

Mae’r rhestr o gynigion i’w weld yma.

Byddai gwireddu unrhyw arbedion eraill yn cael effaith sylweddol ar bethau mae pobl Gwynedd wedi dweud sy'n bwysig neu'n bwysig iawn iddynt yn yr arolwg diwethaf. 

  • Cynyddu Treth Cyngor: Byddai arbed £1miliwn yn gadael £3.8miliwn i’w ddarganfod o Dreth Cyngor. Byddai hyn yn golygu cynnydd o 5.5% yn y Dreth Cyngor i gyfarch y bwlch yma.

Cyn i gynghorwyr Gwynedd gytuno ar y lefel Treth Cyngor a’r Strategaeth Ariannol am y cyfnod o Ebrill 2019 ymlaen, mae cyfle i bobl Gwynedd fynegi eu barn ar y cynigion yma (sydd hefyd yn cynnwys cynigion i'n helpu  mewn blynyddoedd i ddod).

Cliciwch yma i lenwi’r holiadur. 

Bydd yr holiadur yn cau 31 Ionawr, 2019.

Bydd canlyniadau’r holiadur yn derbyn ystyriaeth gan gynghorwyr Gwynedd cyn iddynt ddod i benderfyniad terfynol yn y Cyngor llawn ar 7 Mawrth ar y rhestr arbedion i’w gyflawni ar gyfer 2019/20 a thu hwnt ynghyd a lefel y cynnydd i Dreth Cyngor.

 

Deddf Cydraddoldeb (2010)

Bydd y Cyngor yn cynnal Asesiad Ardrawiad Cydraddoldeb cyflawn ar y Gyllideb a’r cynigion unigol sydd wedi eu rhestru yn Nhabl 1 – rhestr o gynigion. Bydd unrhyw dystiolaeth am faterion cydraddoldeb sy’n cael ei gyflwyno mewn ymateb i’r arolwg yma yn derbyn ystyriaeth lawn ac yn cyfrannu at yr asesiad o ardrawiad. Mae’n bwysig felly eich bod yn nod unrhyw wybodaeth neu sylwadau perthnasol rydych am dynnu sylw ato ym mha bynnag ran o’r holiadur sydd yn cael ei gwblhau gennych.